“LNG පර්යන්තය එපා, සූර්ය බලයට යමු” – බලශක්ති අර්බුදයට ස්මාර්ට් විසඳුමක් සඳහා සංවිධාන රැසකගේ ඒකාබද්ධ ඉල්ලීම.

විශේෂ බලශක්ති පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අප්‍රේල් 10 (සිකුරාදා) — නවසීලන්තයේ ශීත සෘතුවේ පවතින බලශක්ති හිඟයට විසඳුමක් ලෙස තාරානාකි (Taranaki) හි LNG ආනයන පර්යන්තයක් ඉදිකිරීමට රජය ගෙන ඇති තීරණයට එරෙහිව ප්‍රබල විරෝධයක් මතුවෙමින් පවතී. “Smart Energy Alliance” නමින් අලුතින් පිහිටුවා ගත් සන්ධානයක් පෙන්වා දෙන්නේ ආනයනික ඉන්ධන මත යැපීම වෙනුවට දේශීය විකල්ප බලශක්ති මූලාශ්‍ර කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතු බවයි.

1. විකල්ප යෝජනාව: සූර්ය බලය සහ කළමනාකරණය

සූර්ය බලශක්ති සංගමය, පාරිභෝගික නිව්සීලන්තය (Consumer NZ) සහ මාස්ටර් ඉලෙක්ට්‍රීෂියන්ස් ඇතුළු සංවිධාන හතක් එක්ව ඉදිරිපත් කළ විකල්ප ක්‍රමවේදයට ප්‍රධාන කරුණු තුනක් ඇතුළත් වේ:

• වහල මත සූර්ය පැනල (Rooftop Solar): නිවාස සහ ව්‍යාපාරික ස්ථානවල සූර්ය පැනල සවි කිරීම වේගවත් කිරීම.
• ගෑස් භාවිතයෙන් ඉවත් වීම: ගෘහස්ථ ගෑස් පාරිභෝගිකයින් විදුලිය වැනි වෙනත් බලශක්ති ප්‍රභවයන් වෙත යොමු කිරීම.
• ජල කළමනාකරණය: සූර්ය බලශක්තිය වැඩිපුර නිපදවීම හරහා ජල විදුලි බලාගාර ආශ්‍රිත ජලාශවල ජලය ශීත සෘතුව සඳහා ඉතිරි කර ගැනීම.

2. LNG ව්‍යාපෘතියට ඇති බාධා

රජයේ තීරණය විවේචනයට ලක්වීමට ප්‍රධාන හේතු කිහිපයකි:

• පිරිවැය: මෙම ව්‍යාපෘතියේ සම්පූර්ණ පිරිවැය විදුලි පාරිභෝගිකයින් මත බද්දක් (Levy) ලෙස පැටවීමට සැලසුම් කර තිබීම.
• ජාත්‍යන්තර අර්බුද: මැදපෙරදිග පවතින නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වය හේතුවෙන් LNG මිල ලෝක වෙළඳපොලේ ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම.
• කාලය: මෙම පර්යන්තය ඉදිකිරීමට වසර කිහිපයක් ගතවන බැවින් වර්තමාන වියළි කාලගුණ තත්ත්වයන්ට (Dry-year risk) එය ක්ෂණික විසඳුමක් නොවීම.

3. රජයේ සහ විද්වතුන්ගේ මතය

කර්මාන්ත හා නවෝත්පාදන අමාත්‍යාංශය (MBIE) පවසන්නේ සූර්ය බලශක්තිය දිගුකාලීනව වැදගත් වුවද, ශීත සෘතුවේ බලශක්ති හිඟය පියවීමට එය ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. ඒ වෙනුවට ඩීසල්, ගල් අඟුරු හෝ LNG වැනි ඕනෑම කාලගුණයකදී ක්‍රියාත්මක කළ හැකි මූලාශ්‍ර අවශ්‍ය බව ඔවුන් පවසයි. කෙසේ වෙතත්, ස්මාර්ට් බලශක්ති සන්ධානයේ ප්‍රකාශක ගරෙත් විලියම්ස් (Gareth Williams) පවසන්නේ සූර්ය බලය මගින් ග්‍රීෂ්ම සහ සරත් සෘතුවලදී විදුලිය උත්පාදනය කර ජල විදුලි ජලාශ පිරී පවත්වා ගැනීමට හැකි වන බැවින් එය වක්‍රව ශීත සෘතුවට සහාය වන බවයි.

4. ඉදිරි මාවත

නවසීලන්තය සූර්ය බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රගතියක් ලැබීමට නම් ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි රටවල් අනුගමනය කරන සහනදායී ණය සහ රජයේ ප්‍රතිලාභ (Rebates) ලබා දිය යුතු බව සංගමය අවධාරණය කරයි. එතෙක් තාවකාලික විසඳුමක් ලෙස හන්ට්ලි (Huntly) බලාගාරයේ පවතින ගල් අඟුරු තොග භාවිත කළ හැකි බව ද ඔවුහු යෝජනා කරති.