රජයේ අයවැය හිඟය අපේක්ෂිත මට්ටමට වඩා ඩොලර් බිලියන 3කින් අඩුයි: ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ ලකුණු
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – ආර්ථික විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූලි 02 (වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය) — නවසීලන්ත රජයේ මූල්ය වාර්තා පෙන්නුම් කරන්නේ පවතින ආර්ථික අභියෝග මධ්යයේ වුවද, රජයේ අයවැය හිඟය අපේක්ෂිත මට්ටමට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වී ඇති බවයි. මැයි මාසය දක්වා වූ මාස 11ක කාලය තුළ අයවැය හිඟය අපේක්ෂිත මට්ටමට වඩා ඩොලර් බිලියන 3කින් අඩු වී ඇති බව භාණ්ඩාගාර දත්ත තහවුරු කරයි.
මූල්ය දත්තවල සාරාංශය:
- අයවැය හිඟය: මැයි මාසය අවසානය වන විට වාර්තා වූ හිඟය ඩොලර් බිලියන 6.8ක් ලෙස දැක්වේ (ACC මූල්ය ගනුදෙනු හැර). ACC ඇතුළත් කළ විට එය ඩොලර් බිලියන 9.5කි, මෙය අපේක්ෂිත අගයට වඩා බිලියන 3.4ක අඩු වීමකි.
- ආදායම් වැඩිවීම: සමාගම් බදු සහ තාවකාලික බදු ගෙවීම් ඉහළ යාම හේතුවෙන් ප්රධාන බදු ආදායම අපේක්ෂිත අගයට වඩා ඩොලර් මිලියන 900කින් ඉහළ ගොස් ඇත (ඩොලර් බිලියන 115ක්).
- රාජ්ය ව්යවසාය: රාජ්ය සතු සමාගම් (විදුලි බල සමාගම් වැනි) සහ විමෝචන වෙළඳ පද්ධතියේ (ETS) ආදායම් ද ඩොලර් බිලියන 1.7කින් ආදායම ඉහළ නංවා ඇත.
- වියදම් අඩුවීම: මූලික රජයේ සේවා, ප්රවාහන, සන්නිවේදන සහ අධ්යාපන අංශවල වියදම් අපේක්ෂිත මට්ටමට වඩා ඩොලර් මිලියන 900කින් අඩු කර ගැනීමට හැකි වී ඇත.
මුදල් අමාත්යවරියගේ අදහස: මුදල් අමාත්ය නිකොලා විලීස් මහත්මිය මෙම සංඛ්යාලේඛන “ධෛර්යමත්” බව පවසමින්, ආර්ථිකය යළි ශක්තිමත් වෙමින් පවතින බවට සාක්ෂි සපයයි. “මැදපෙරදිග අර්බුදය නිසා ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වූවත්, මේ වන විට ආර්ථිකය යළිත් වේගවත් වෙමින් පවතී. තෙල් මිල අඩුවීම, උද්ධමන අපේක්ෂාවන් සමනය වීම සහ අපනයන හා සංචාරක ක්ෂේත්රයේ ඉපැයුම් ශක්තිමත් වීම මෙයට හේතු වී තිබෙනවා,” යැයි ඇය සඳහන් කළාය.
අනාගත දැක්ම: ජූනි මාසය අවසානය වන විට වාර්තා වන අවසන් ගිණුම් වාර්තාව, අයවැයේ දැක්වූ ඩොලර් බිලියන 12ක හිඟයට වඩා යහපත් මට්ටමක පවතිනු ඇතැයි ඇය විශ්වාසය පළ කරයි. කෙසේ වෙතත්, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) අවධාරණය කරන්නේ මතුපිටින් පෙනෙන මූල්ය තත්ත්වය යහපත් වුවද, අනාගත ආර්ථික කම්පනයන්ට මුහුණ දීම සඳහා අයවැය තුලනය කිරීම සහ මූල්ය සංචිත ගොඩනැගීම අත්යවශ්ය බවයි.
