අයවැය 2026: සෞඛ්ය අංශයට රු. බිලියන 34.2ක ආයෝජනයක් – රෝහල් සංවර්ධනය සහ සයිබර් ආරක්ෂාවට ප්රමුඛතාව
🚨 දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) — සෞඛ්ය විශේෂ වාර්තාව
2026 මැයි 28 (වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය) — 2026 වසරේ රාජ්ය අයවැය මගින් සෞඛ්ය අංශය වෙත විශාල ආයෝජනයක් සිදු කරමින්, රෝහල් යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීමට සහ සයිබර් ආරක්ෂණ පද්ධති ශක්තිමත් කිරීමට රජය පියවර ගෙන ඇත. පසුගිය වසරේ $31 බිලියනයක් වූ සෞඛ්ය වියදම මෙවර $34.2 බිලියනය දක්වා 10%කින් ඉහළ දමා තිබේ.
🏥 රෝහල් යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය
නව අයවැය මගින් රෝහල් පද්ධතියේ ධාරිතාව සහ පහසුකම් ඉහළ නැංවීමට විශාල මුදලක් වෙන් කර ඇත.
- රෝහල් ප්රතිසංස්කරණ: පාමස්ටන් නෝර්ත්, ටෝරංගා සහ හෝක්ස් බේ රෝහල් සංවර්ධනය සඳහා $680 මිලියනයක ප්රාග්ධන වියදමක් වෙන් කර ඇත.
- අතිරේක ඇඳන්: වංගාරෙයි රෝහලේ ඉදිකෙරෙන නව කුළුණු ගොඩනැගිල්ල මගින් ඇඳන් 158ක් එකතු වනු ඇත.
- නව රෝහල් ඉඩම්: ඕක්ලන්ඩ් නගරයට දකුණින් පිහිටි ඩ්රූරි (Drury) ප්රදේශයේ නව රෝහලක් ඉදි කිරීම සඳහා ඉඩම් ලබා ගැනීමට මුදල් වෙන් කර ඇත.
- සායනික පහසුකම්: රෝහල් උපකරණ සහ තාක්ෂණික උත්ශ්රේණි කිරීම් සඳහා වසරක් තුළ $930 මිලියනයක් වැය කිරීමට නියමිතය.
💻 සයිබර් ආරක්ෂාව සහ ඩිජිටල් තාක්ෂණය
මෑත කාලීනව සිදුවූ සයිබර් ප්රහාර සහ දත්ත කාන්දුවීම් හමුවේ සෞඛ්ය පද්ධතියේ ආරක්ෂාව තර කිරීමට රජය තීරණය කර ඇත.
- සයිබර් ආරක්ෂාව: Health NZ (HNZ) සඳහා ජාතික සයිබර් ආරක්ෂණ අධීක්ෂණ පද්ධති පුළුල් කිරීමට වසර හතරක් තුළ $153.6 මිලියනයක් වෙන් කෙරේ.
- ඩිජිටල් ආයෝජන: පැරණි උපකරණ ප්රතිස්ථාපනය සහ විකිරණවේද (radiology) පද්ධති නවීකරණය සඳහා HNZ ආයතනය විසින් තමන්ගේම අයවැයෙන් $300 මිලියනයක් ආයෝජනය කරනු ඇත.
- අධීක්ෂණය: තුන්වන පාර්ශ්වීය පද්ධතිවල අවදානම් කළමනාකරණය සඳහා වාර්ෂික විගණන හඳුන්වා දීමට නියමිතය.
🩺 වැදගත් සෞඛ්ය සේවා වෙනස්කම්
- බඩවැල් පිළිකා පරීක්ෂාව: නොමිලේ බඩවැල් පිළිකා පරීක්ෂාව සඳහා වන වයස් සීමාව 58 සිට 56 දක්වා අඩු කර ඇති අතර, මෙමගින් අතිරේක 200,000කට ප්රතිලාභ ලැබෙනු ඇත.
- ඖෂධ අරමුදල්: Pharmac ආයතනය සඳහා වසර හතරක් තුළ $54 මිලියනයක අතිරේක අරමුදල් වෙන් කර ඇත.
- ළමා සත්කාර: විශේෂිත ළමා උපස්ථායක සේවාවක් සඳහා $15 මිලියනයක් සහ ගිලන්රථ සේවා සඳහා $34 මිලියනයක් අයවැයට ඇතුළත් වේ.
