විවාහක ජෝඩුවෙන් එක් අයෙකුට ඩිමෙන්ෂියා (Dementia) වැළඳීමෙන් අනෙක් අයටද එම රෝගය වැළඳීමේ අවදානම ඉහළ යන බව නව අධ්යයනයකින් හෙළි වේ!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 ජූලි 21 — තම ජීවන සහකරුට හෝ සහකාරියට ඩිමෙන්ෂියා (Dementia) රෝගය වැළඳී ඇත්නම්, අනෙක් පුද්ගලයාටද එම තත්ත්වය වැළඳීමේ අවදානම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යන බව නව විද්යාත්මක අධ්යයනයකින් තහවුරු වී තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ආදායම් මට්ටම සහ දරුවන්ගේ සංඛ්යාව මත මෙම අවදානමේ මට්ටම වෙනස් විය හැකි බව පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ජර්නල් ඔෆ් ද ඇමරිකන් මෙඩිකල් ඇසෝසියේෂන් (JAMA) හි ප්රකාශයට පත් කරන ලද මෙම පර්යේෂණය සඳහා තායිවානයේ පුද්ගලයින් මිලියනයකට ආසන්න සංඛ්යාවක් සම්බන්ධ කර ගනිමින් විමර්ශනය කර ඇත.
අධ්යයනයේ ප්රධාන සොයාගැනීම්
- අවදානම ඉහළ යාම: සහකරුට ඩිමෙන්ෂියා රෝගය වැළඳී ඇත්නම්, භාර්යාවන්ට (female spouses) සියලුම ආකාරයේ ඩිමෙන්ෂියා වැළඳීමේ 74% ක වැඩි අවදානමක් ඇති අතර, ස්වාමිපුරුෂයන්ට (male spouses) 69% ක වැඩි අවදානමක් පවතින බව පර්යේෂකයෝ සොයා ගත්හ.
- හේතු සාධක: මෙම සම්බන්ධතාවයට ප්රධාන වශයෙන් හේතු වන්නේ සමාන පසුබිම් සහිත අය විවාහ වීම (assortative mating), එකම ආහාර රටාව සහ ව්යායාම පුරුදු වැනි පොදු ජීවන රටාවන් (shared lifestyles) සහ ප්රාථමික රැකබලා ගන්නෙකු (caregiver) ලෙස කටයුතු කිරීමේදී මුහුණ දෙන දැඩි මානසික ආතතිය හා නින්ද අفقීමයි.
ආදායම සහ දරුවන්ගේ බලපෑම
පර්යේෂකයන් අනාවරණය කර ඇත්තේ වැඩි ආදායමක් ඇති හෝ වැඩි දරුවන් සංඛ්යාවක් සිටින පවුල්වල සහකරුවන්ට ඩිමෙන්ෂියා අවදානම තරමක් අඩු මට්ටමක පවතින බවයි. අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වලට බාහිරින් ආධාර ලබා ගැනීමට ඇති සම්පත් සීමිත වීම සහ දරුවන් අඩුවීම හේතුවෙන් පවුලේ සහයෝගය අඩුවීම මෙයට හේතු විය හැකි යැයි විශ්වාස කෙරේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම සොයාගැනීම් හමුවේ කලබලයට පත් නොවී, සහකරුවන් තම සෞඛ්යය, නින්ද, මනෝභාවය සහ සමාජ සබඳතා පිළිබඳව මනා අවධානයකින් පසුවිය යුතු බව පර්යේෂකයෝ අවධාරණය කරති.
