කවුන්සිල-ඉවි ගිවිසුම් අහෝසි කිරීමෙන් පවතින ගිවිසුම් නැවත මතභේදයට ලක්විය හැකියි: කම්කරු පක්ෂයෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්!

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

2026 ජූලි 21 — දේශීය මාඕරි (Māori) ප්‍රජාව සමඟ කවුන්සිල ඇති කරගෙන තිබෙන ගිවිසුම් රජය විසින් අහෝසි කිරීම හරහා මීට පෙර අවසන් කර ඇති ‘වෙසට් වුන්ඩ්’ (Treaty settlements) ගිවිසුම් විශාල වශයෙන් නැවත මතභේදයට ලක් වීමට ඉඩ ඇති බව කම්කරු පක්ෂය (Labour Party) ප්‍රකාශ කරයි.

ඉදිරි නොවැම්බර් මස පැවැත්වෙන මහ මැතිවරණයෙන් පසු රජයක් පිහිටුවීමට හැකි වුවහොත්, මෙම පනත සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කර වෙනත් පනතක් ගෙන ඒමට කටයුතු නොකරන බව පවසන විපක්ෂය, ඒ වෙනුවට රජය ගෙන එන පනතට අවශ්‍ය වන සංශෝධන ලැයිස්තුවක් මැතිවරණයට පෙර ඉදිරිපත් කරන බව පවසයි.

රජයේ ස්ථාවරය සහ විපක්ෂයේ විවේචන

දේශීය මාඕරි ජනතාව සමඟ ඇති කරගෙන තිබෙන ‘මානා වකාහොනෝ ආ රෝහ්’ (Mana Whakahono ā Rohe) ගිවිසුම් අහෝසි කිරීම සියලුම නවීන වැසියන්ට සමානව සැලකීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය බව රජය පවසයි. ආණ්ඩු පක්ෂය පෙන්වා දෙන්නේ මෑතකදී මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ නිවේදනය කිරීමත් සමඟ තවත් ගිවිසුම් විශාල සංඛ්‍යාවක් හදිසියේ අත්සන් කර ඇති බවයි.

කෙසේ වෙතත්, Morning Report සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් කම්කරු පක්ෂ නායක ක්‍රිස් හිප්කින්ස් (Chris Hipkins) සඳහන් කළේ රජය විසින් කලින් විසඳා අවසන් කරන ලද ගිවිසුම් නැවත විවෘත කිරීමට උත්සාහ කරන බවත්, එය රටට විශාල ගැටළුවක් වනු ඇති බවත්ය.

• ගිවිසුම්වල වටිනාකම අඩුවීම: දැනටමත් ගිවිසුම් අත්සන් කර ඇති ඉවි (iwi) සංවිධානවලට මෙම තත්ත්වය නිසා තම ගිවිසුම්වල වටිනාකම අහිමි වී යාමේ අවදානමක් ඇති බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
• පරිසර ආරක්ෂණ සහ අයිතිවාසිකම්: කම්කරු පක්ෂයේ පරිසර සහ RMA ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රකාශිකා රේචල් බෲකිං (Rachel Brooking) සඳහන් කළේ, රජයේ මෙම තීරණය නිසා මාඕරි අයිතිවාසිකම් පිරිහෙන අතර, එයින් නීතිමය ගැටලු සහ නඩු පැවරීම් රාශියක් නිර්මාණය වන බවයි.

ACT පක්ෂයේ සහයෝගය

අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ මෙම තීරණය සම්පූර්ණයෙන්ම අනුමත කරන ACT පක්ෂ නායක ඩේවිඩ් සේමූර් (David Seymour) ප්‍රකාශ කළේ, නීතිය ඉදිරියේ සියලුම නවසීලන්ත වැසියන්ට සමාන අයිතිවාසිකම් ලැබීම සහතික කිරීම සඳහා මෙම ගිවිසුම් අහෝසි කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වන බවයි.