නව අධ්යයනයකින් හෙළිවන තරුණ මානසික සෞඛ්ය සහ මිතුරන්ගේ බලපෑම
ලයන්ස් රෝර් ඒඔටාරෝවා නිවුස් (Lions Roar Aotearoa News)
2026 ජූලි 10 — ෆින්ලන්තයේ සිදු කරන ලද නවතම අධ්යයනයකින් තරුණ පරපුරේ මානසික සෞඛ්ය සහ ඔවුන්ගේ සම වයස් මිතුරන් අතර ඇති සම්බන්ධය පිළිබඳ වැදගත් කරුණු කිහිපයක් අනාවරණය වී තිබේ. 600,000කට අධික තරුණ පිරිසක් ඇසුරින් ලබාගත් දත්ත මගින් පෙන්වා දෙන්නේ, මානසික සෞඛ්ය ගැටලුවලින් පෙළෙන මිතුරන් ඇසුරු කරන තරුණයින්ට ද එම තත්ත්වයන් වැළඳීමේ සම්භාවිතාව වැඩි බවයි.
අධ්යයනයේ ප්රධාන කරුණු:
- සමාජ සම්ප්රේෂණය (Social Transmission): පර්යේෂකයන් මෙම ක්රියාවලිය “සමාජ සම්ප්රේෂණය” ලෙස හඳුන්වයි. කෙසේ වෙතත්, මෙය බෝවන රෝගයක් මෙන් “වෛරසයක් හරහා බෝවීමක්” නොවේ. එමගින් අදහස් කෙරෙන්නේ හැඟීම්, හැසිරීම් සහ සමාජීය සම්මතයන් මිතුරන් අතර කාලයත් සමඟ පැතිරී යාමයි.
- පාසල් පරිසරයේ බලපෑම: එකම පාසලක අධ්යාපනය ලබන මිතුරන් අතර මෙම බලපෑම වඩාත් කැපී පෙනෙන බව සොයාගෙන ඇත. මෙයින් පෙනී යන්නේ තරුණයින් ජීවත් වන සහ අධ්යාපනය ලබන පරිසරය මානසික සෞඛ්යයට සෘජුවම බලපාන බවයි.
- අවදානම: මිතුරෙකුට හෝ ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයෙකුට කාංසාව හෝ මානසික රෝගයක් ඇත්නම්, එය තමාට ද ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතින බව පර්යේෂණයෙන් හෙළි වේ.
වැදගත් සටහන්:
- පාරම්පරික සහ පාරිසරික සාධක: මානසික සෞඛ්ය ගැටලු සඳහා ජානමය බලපෑම් මෙන්ම ජීවන රටාව, පවුලේ පසුබිම සහ පාසල් පරිසරය යන සියල්ලේ එකතුවක් බලපාන බව පර්යේෂකයින් අවධාරණය කරයි.
- සීමාවන්: මෙම අධ්යයනය සඳහා භාවිත කර ඇත්තේ ලියාපදිංචි දත්ත (Register data) පමණක් බැවින්, සම වයසේ පිරිස් ඇත්ත වශයෙන්ම සමීප මිතුරන් දැයි තහවුරු කළ නොහැකි බවත්, ජීවන රටාව සහ වෙනත් පෞද්ගලික සාධක මෙයට ඇතුළත් නොවන බවත් සඳහන් වේ.
අනාගත පියවර:
පර්යේෂකයින් යෝජනා කරන්නේ පාසල් මට්ටමින් ක්රියාත්මක වන මානසික සෞඛ්ය වැඩසටහන් තරුණයින්ගේ මානසික යහපැවැත්ම ඉහළ නැංවීමට අතිශයින්ම වැදගත් බවයි. මිතුරන්ට තම සහෝදර මිතුරන් හඳුනා ගැනීමට සහ ඔවුන්ට සහයෝගය දැක්වීමට (peer support) මග පෙන්වන වැඩසටහන් මගින් මානසික පීඩනය අවම කර ගත හැකි බව ඔවුහු පවසති.
