තරුණ පරපුර අතර බඩවැල් පිළිකා (Bowel Cancer) සීග්රයෙන් ඉහළට: රෝග විනිශ්චයේ ප්රමාදයන් බරපතළ අභියෝගයක්!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – සෞඛ්ය විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 26 (ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය) — නවසීලන්තයේ වයස අවුරුදු 50ට අඩු තරුණ පරපුර අතර බඩවැල් පිළිකා (bowel cancer) රෝගීන් වාර්තා වීමේ සීග්ර වැඩිවීමක් දක්නට ලැබෙන බව නවතම පර්යේෂණයකින් හෙළි වී තිබේ. ඔටාගෝ විශ්වවිද්යාලය සහ ‘Bowel Cancer NZ’ ආයතනය එක්ව සිදු කළ මෙම අධ්යයනයට අනුව, බොහෝ තරුණ රෝගීන් තම රෝග ලක්ෂණ මුලින්ම පෙන්නුම් කළද, වෛද්යවරුන් විසින් එම ලක්ෂණ වැරදි ලෙස හඳුනා ගැනීම හෝ පරීක්ෂණ සඳහා යොමු කිරීම ප්රමාද කිරීම බරපතළ ගැටලුවක් වී ඇත.
පර්යේෂණයෙන් හෙළි වූ තැතිගන්වනසුලු කරුණු
- රෝග විනිශ්චයේ ප්රමාදය: රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කළත්, පර්යේෂණයට ලක්වූවන්ගෙන් අඩකට පමණ රෝග විනිශ්චය ලැබීමට මාස 6කට වැඩි කාලයක් ගත වී ඇත.
- වැරදි හඳුනාගැනීම්: 32%ක් පමණ රෝගීන් මුලින් වැරදි ලෙස රෝග විනිශ්චය කර තිබූ අතර, ඔවුන්ට බොහෝ විට පවසා ඇත්තේ මෙය IBS (අන්ත්ර රෝග) හෝ මානසික ආතතිය හේතුවෙන් ඇති වූ තත්ත්වයක් බවයි.
- ප්රතික්ෂේප වූ පරීක්ෂණ: වයස අවුරුදු 21ක් වැනි අඩු වයසකදී රෝග ලක්ෂණ සහිතව පැමිණි තරුණියන්ට පවා ‘වයස අවුරුදු අඩු නිසා’ යැයි පවසමින් මහා බඩවැල පරීක්ෂා කිරීමේ (colonoscopy) යොමු කිරීම් ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
- පවුල් ඉතිහාසය: පවුලේ පිළිකා ඉතිහාසයක් තිබියදීත්, සුදුසු පරීක්ෂණ නොලැබීම හේතුවෙන් තරුණ රෝගීන් බොහෝ දෙනෙකුට රෝගය උත්සන්න වූ පසු (Stage 3) ප්රතිකාර ගැනීමට සිදුවීම කනගාටුදායකය.
තරුණ රෝගීන් මුහුණ දෙන අභියෝග
- මානසික සහ සමාජීය හුදකලාව: වැඩිහිටි රෝගීන් පමණක් බහුලව සිටින පිළිකා වාට්ටුවලදී, තම වයසේ සමාන පුද්ගලයින් නොමැති වීම නිසා තරුණ රෝගීන් දැඩි හුදකලාවකට පත් වේ.
- සශ්රීකත්වය සහ පවුල් ජීවිතය: පිළිකා ප්රතිකාර සඳහා ගන්නා විකිරණ නිසා බොහෝ තරුණියන්ට මව් පදවිය අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතී.
- ආර්ථික අපහසුතා: බොහෝ දෙනෙකුට තම රැකියා හෝ අධ්යාපන කටයුතු අතරමග නතර කිරීමට සිදුවන අතර, එමගින් දැඩි ආර්ථික පීඩනයකට ලක් වේ.
වැදගත් පණිවිඩය: බිය නොවී කතා කරන්න!
බඩවැල් පිළිකා අවදානම සහ ඒ පිළිබඳ කතා කිරීමේදී පවතින සමාජීය අපවාදය (taboo) ඉවත් කළ යුතුය. මලපහ සමඟ රුධිරය පිටවීම, උදරයේ වේදනාව හෝ මලපහ පිටවීමේ රටාවේ වෙනසක් ඔබ නිරීක්ෂණය කරන්නේ නම්, එය නොසලකා හරින්න එපා. විශේෂයෙන්ම පවුලේ ඉතිහාසයක් ඇත්නම්, වෛද්යවරයා සමඟ විවෘතව සාකච්ඡා කර අවශ්ය පරීක්ෂණ ඉල්ලා සිටීම ඔබේ වගකීමකි.
