ඉහළ යන ඉන්ධන මිල හමුවේ කුලී රථ රියදුරන් අසරණ වෙයි: සතියකට අමතර ඩොලර් 150ක බරක්!

ආර්ථික සහ ප්‍රවාහන පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

ඕක්ලන්ඩ් (Auckland), නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 19 — නවසීලන්තයේ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම නිසා Uber වැනි කුලී රථ සේවාවල නියැලෙන රියදුරන්ට සිය ඉන්ධන වියදම සඳහා සතියකට අමතරව ඩොලර් 100 සිට 150 දක්වා මුදලක් වැය කිරීමට සිදුව තිබේ. Gaspy යෙදුමට අනුව, මේ වන විට ඕක්ලන්ඩ් හි ඔක්ටේන් 91 වර්ගයේ පෙට්‍රල් ලීටරයක මිල ඩොලර් 3.11 දක්වාත්, ඔක්ටේන් 95 මිල ඩොලර් 3.27 දක්වාත් ඉහළ ගොස් ඇත.

1. රියදුරන්ගේ කඳුළු කතාව

වසර පහක පමණ කාලයක සිට Uber රියදුරෙකු ලෙස කටයුතු කරන රජත් කේරා (Rajat Khera) පවසන්නේ පෙරට වඩා තමන්ගේ සාක්කුවට විශාල බරක් දැනෙන බවයි.

• වියදම් ඉහළ යාම: ලීටර් 50ක ටැංකියක් පිරවීමට පෙර වැය වූ ඩොලර් 100 වෙනුවට දැන් ඩොලර් 130ක් වැය වේ. සතියකට තුන් හතර වතාවක් ඉන්ධන පිරවීමේදී අමතරව ඩොලර් 150ක් වැය වන බව ඔහු පවසයි.
• ආදායම අඩුවීම: දිනකට ඩොලර් 250 සිට 400 දක්වා උපයා ගත්තද, ඉන්ධන සහ අනෙකුත් වියදම් කැපූ පසු අතට ලැබෙන මුදල ඉතා අවම වී ඇත.

තවත් රියදුරෙකු වන නොනීත් ලාල් (Noneet Lal) පවසන්නේ ඉන්ධන මිල ඉහළ ගියද, මගී ගාස්තු (Fares) ඉහළ ගොස් නොමැති බවයි. Uber සේවා ගාස්තු සහ බදු ගෙවූ පසු බිල්පත් ගෙවීමට පවා මුදල් ඉතිරි නොවන බවත්, මෙය දැඩි මානසික පීඩනයක් බවත් ඔහු පවසයි.

2. හයිබ්‍රිඩ් (Hybrid) රථවලටත් සහනයක් නැත

හයිබ්‍රිඩ් වාහන පදවන රියදුරන් ද පවසන්නේ පෙට්‍රල් මිල ඉහළ යාම තමන්ට ද දැඩිව බලපා ඇති බවයි. රිචඩ් කුමාර් (Richard Kumar) පවසන පරිදි, රථවාහන තදබදය මග හැරීමට ඔහු දැන් කාර්යබහුල වේලාවන්හි රිය ධාවනයෙන් වැළකී සිටියි. මිනිසුන් නිවසේ සිට වැඩ කිරීමට (Work from home) යොමු වුවහොත් තමන්ගේ ව්‍යාපාරය තවත් කඩා වැටෙනු ඇතැයි ඔහු බිය පළ කරයි.

3. අනාගත අනාවැකි: පෙට්‍රල් ලීටරය ඩොලර් 4 පනීද?

වෙස්ට්පැක් (Westpac) බැංකුවේ ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාඥ කෙලී එක්හෝල්ඩ් පවසන්නේ මැදපෙරදිග අර්බුදය දිගටම පැවතුනහොත් තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 200 දක්වා ඉහළ යා හැකි බවයි. එවිට නවසීලන්තයේ පෙට්‍රල් ලීටරයක මිල ඩොලර් 4 ඉක්මවා යනු ඇත.

4. සමාගම්වල සහ රජයේ ප්‍රතිචාර

• Uber සහ Bolt: රියදුරන්ගේ පීඩනය පිළිබඳව අවධානයෙන් සිටින බවත්, ගාස්තු සංශෝධනය කිරීම හෝ ඉන්ධන වට්ටම් ලබා දීම පිළිබඳව සලකා බලන බවත් එම සමාගම් ප්‍රකාශ කර ඇත.
• රජය: මුදල් අමාත්‍ය නිකොලා විලිස් මහත්මිය පවසන්නේ අඩු ආදායම්ලාභී වැඩකරන ජනතාවට මෙහි බලපෑම පිළිබඳව රජය අවධානයෙන් පසුවන බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඉන්ධන බදු (Fuel excise tax) තාවකාලිකව කැපීම රජය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත්තේ එමගින් ඉන්ධන භාවිතය තවත් ඉහළ යා හැකි බැවිනි.

නවසීලන්තය සතුව මේ වන විට දින 49කට ප්‍රමාණවත් ඉන්ධන තොග පවතින බව රජය සහතික කරයි.