ට්රම්ප් ඉරානය හමුවේ පූර්ණ පසුබැසීමක” – මැතිව් හූටන්ගෙන් ඇමරිකානු විදේශ ප්රතිපත්තියට දැඩි ප්රහාරයක්.
විශේෂ දේශපාලන සහ උපායමාර්ගික විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 අප්රේල් 10 (සිකුරාදා) — නවසීලන්තයේ ප්රකට දේශපාලන උපදේශකයෙකු වන මැතිව් හූටන් පවසන්නේ, ඉරානය සමඟ ඇති කරගත් සටන් විරාමය හරහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජාතික ආරක්ෂාව සහ ලෝක බලය ප්රක්ෂේපණය කිරීමේ හැකියාව බරපතල ලෙස දුර්වල වී ඇති බවයි.
1. ඓතිහාසික පසුබැසීමක්
මැතිව් හූටන් සිය ලිපිය මගින් පෙන්වා දෙන්නේ ඇමරිකාව මීට පෙර මුහුණ දුන් පරාජයන්ට වඩා මෙම තත්ත්වය දරුණු බවයි:
- සංසන්දනය: වියට්කොං සංවිධානයට ඇමරිකාව අවමන් කිරීමට වසර 10ක් ගත විය. තලිබාන්වරුන්ට ඒ සඳහා වසර 20ක් ගත විය. එහෙත් ඉරානය විසින් සති හයක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ ට්රම්ප් පරිපාලනය දණගැස්වීමට සමත්ව ඇති බව ඔහු පවසයි.
- බල ව්යාපෘතිය දුර්වල වීම: ඇමරිකාවේ මිත්ර රටවල සහ සගයන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට තිබූ හැකියාව මෙලෙස “පූර්ණ යටත් වීමක්” (Total capitulation) හරහා අහිමි වී ගොස් ඇති බව ඔහුගේ මතයයි.
2. සටන් විරාමයේ අතුරු විපාක
සටන් විරාමය ප්රකාශ කිරීමෙන් පසුව ද පවතින තත්ත්වය හූටන් මෙලෙස විග්රහ කරයි:
- යුද ශක්තියේ අසාර්ථකත්වය: ඇමරිකාවේ යුද ශක්තිය තවදුරටත් ලෝකය පාලනය කිරීමට ප්රමාණවත් නොවන බව මෙමගින් ඔප්පු වී ඇති බව ඔහු පවසයි.
- හෝමුස් අර්බුදය: ට්රම්ප් විසින් නේටෝ සගයන්ට හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කිරීමට බලපෑම් කළ ද, ඉරානය විසින් පනවා ඇති කොන්දේසි හමුවේ ඇමරිකාව අසරණ වී ඇති බව හූටන් පෙන්වා දෙයි.
3. නවසීලන්තයට සහ ලෝකයට ඇති බලපෑම
නවසීලන්තය වැනි කුඩා රටවල් සම්ප්රදායිකව ඇමරිකානු ආරක්ෂක රැකවරණය සහ ලෝක සාමය කෙරෙහි විශ්වාසය තැබූ බවත්, ට්රම්ප්ගේ මෙම “පසුබැසීම” නිසා අනාගතයේදී ජාත්යන්තර දේශපාලන ස්ථාවරත්වය තවදුරටත් අවිනිශ්චිත වනු ඇති බවත් මෙම විවරණය මගින් අවධාරණය කෙරේ.
