උතුරු දූපතේ වෙරළ තීරයකට ගැඹුරු මුහුදේ වෙසෙන මත්ස්යයින් දහස් ගණනක් ගොඩගසා තිබේ
පරිසර වාර්තාව
2026 ජූලි 04 (කපිටි) — උතුරු දූපතේ කපිටි වෙරළ තීරයකට (Pukerua Bay) ගැඹුරු මුහුදේ වෙසෙන ‘ලන්තෑරුම් මසුන්’ (lanternfish) දහස් ගණනක් ගොඩගසා ඇති අයුරු දැකගත හැකි විය. මෙවැනි දසුනක් මින් පෙර දැක නොමැති බව ප්රදේශවාසීන් මෙන්ම සාගර විද්යාඥයින්ද පවසති.
සිදුවීම පිළිබඳ පසුබිම:
- වෙරළට ගොඩගැසීම: බදාදා දින කපිටි වෙරළ තීරයේ ඇවිද යමින් සිටි මවකට සහ ඇගේ 11 හැවිරිදි පුත්රයාට මුහුදු වෙරළ දිගේ විසිරී තිබූ මත්ස්යයින් දහස් ගණනක් හමුවී තිබේ. ඔවුන් පවසන පරිදි, වෙරළේ සෑම දෙසකම මසුන් විසිරී තිබූ අතර, ඇතැම් මසුන් රළ අතරින් තවමත් පීනා යමින් තිබුණි.
- මත්ස්ය විශේෂය: මොවුන් ගැඹුරු මුහුදේ (මීටර 200 – 1000 අතර) වෙසෙන ලන්තෑරුම් මසුන් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. මේවා සාගරයේ බහුලවම දක්නට ලැබෙන විශේෂයක් වන අතර, රාත්රී කාලයේදී ආහාර සෙවීම සඳහා මොවුන් මතුපිටට සංක්රමණය වේ.
විද්යාඥයින්ගේ මතය: ඕක්ලන්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ සාගර විද්යා මහාචාර්ය කෙන්ඩල් ක්ලෙමන්ට්ස් (Professor Kendall Clements) මහතා පවසන්නේ මෙය “ඉතා අසාමාන්ය” සිදුවීමක් බවයි. මෙයට හේතු කිහිපයක් විය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි:
- කාලගුණික බලපෑම්: මෑතකදී ඇති වූ කුණාටු සහිත කාලගුණය සහ විශාල රළ පහර හේතුවෙන් මෙම මසුන් නොදැනුවත්වම නොගැඹුරු ජලයට ඇදී ඒම.
- ආහාර දාමය: නොගැඹුරු ජලයේ සිටින විලෝපිකයන්ගෙන් බේරීමට උත්සාහ කිරීමේදී මසුන් වෙරළට පැනීම.
- අනතුරක් නොවන බව: මෙය රෝගී තත්ත්වයක් හෝ විෂවීමක් හේතුවෙන් සිදු වූවක් නොවන බවත්, මසුන් නිරෝගීව පෙනෙන බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි. මෙය යම් විශාල ව්යසනයක ලකුණක් ලෙස සැලකිය නොහැකි බවත්, එය “වැරදි වෙලාවේ වැරදි ස්ථානයක සිටීම” වැනි අහඹු සිදුවීමක් විය හැකි බවත් මහාචාර්යවරයා පවසයි.
සාගර ජීවීන්ගේ ස්වභාවය: සාමාන්යයෙන් දහවල් කාලයේදී මීටර 1000ට වඩා ගැඹුරේ වෙසෙන මෙම මසුන්, රාත්රියේදී ආහාර සොයා මතුපිටට පැමිණේ. ඔවුන් වෙරළට ගොඩගැසීම ස්වභාවික ව්යසනයක් නොව, කාලගුණික වෙනස්කම්වල ප්රතිඵලයක් විය හැකි බවට විද්යාඥයෝ විශ්වාස කරති.
