LNG ව්යාපෘතිය සම්බන්ධව රජයෙන් නව පියවරක්!
2026 ජූනි 22 (ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය) — නවසීලන්තයේ බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීමේ අරමුණින් රජය යෝජනා කර ඇති ද්රව ස්වභාවික වායු (LNG) ආනයන පර්යන්තය ස්ථාපිත කිරීමේ ව්යාපෘතිය ඉදිරියට ගෙන යාමට රජය තීරණය කර ඇත.
මීට අදාළව බලශක්ති අමාත්ය සයිමන් බ්රවුන් (Simeon Brown) මහතා පසුගියදා (ජූනි 09) සිදුකළ ප්රකාශයන්ට අනුව, මෙම ව්යාපෘතිය පිළිබඳ වැදගත් කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
ව්යාපෘතියේ වත්මන් තත්ත්වය
- සැපයුම්කරුවන් තෝරාගැනීම: LNG ආනයන පර්යන්තය සැපයීම සඳහා වූ යෝජනා කැඳවීමේ ක්රියාවලිය (Request for Proposal – RFP) යටතේ ප්රධාන සැපයුම්කරුවන් දෙදෙනෙකු මේ වන විට තෝරාගෙන ඇත.
- ස්ථානය: යෝජිත පර්යන්තය ‘පෝට් ටාරානාකි’ (Port Taranaki) ප්රදේශයේ ස්ථාපිත කිරීමට නියමිතය.
- ඉලක්කය: 2026 වසරේදී ප්රියතම සැපයුම්කරුවා සමඟ ගිවිසුමකට එළඹීමට රජය අපේක්ෂා කරන අතර, 2028 වන විට මෙම පර්යන්තය මෙහෙයුම් ආරම්භ කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
මූල්ය ආකෘතිය සහ මහජන අදහස්
පෙර සැලසුම් කර තිබූ පරිදි, මෙම ව්යාපෘතිය සඳහා විදුලි පාරිභෝගිකයින්ගෙන් අය කරන ‘බද්දක්’ (levy) මගින් මුදල් අයකර නොගන්නා බව රජය නිල වශයෙන් තහවුරු කර ඇත. ඒ වෙනුවට, විදුලි බලාගාර සමාගම් (gentailers) සමඟ සාකච්ඡා කර සාධාරණ සහ තිරසාර මූල්ය ආකෘතියක් සකස් කිරීමට අමාත්යවරයා උපදෙස් ලබා දී තිබේ.
රජයේ ස්ථාවරය සහ විවේචන
- රජයේ මතය: දේශගුණික විපර්යාස මත බලශක්ති උත්පාදනය අස්ථාවර වන අවස්ථාවලදී (වැසි අඩු වසරවලදී – ‘dry-year risk’) LNG යනු වඩාත්ම වේගවත්, ලාභදායී සහ නම්යශීලී විසඳුම බව අමාත්ය සයිමන් බ්රවුන් මහතා පවසයි.
- විවේචන: ඉන්ෆ්රාස්ට්රක්චර් කොමිසම (Infrastructure Commission) ඇතුළු ආයතන ගණනාවක් මින් පෙර අනතුරු අඟවා තිබුණේ, රජය මෙම ව්යාපෘතිය සඳහා ඉක්මන් තීරණ නොගෙන, විකල්ප බලශක්ති විසඳුම් පිළිබඳව වඩාත් හොඳින් අධ්යයනය කළ යුතු බවයි. එසේම, ව්යාපෘතිය සඳහා පවතින අවශ්යතාව පිළිබඳවද ඇතැම් පාර්ශ්ව ප්රශ්න කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, රජය අවධාරණය කරන්නේ නවසීලන්තයේ දේශීය ස්වාභාවික වායු සැපයුම සීඝ්රයෙන් පහළ යාම හමුවේ, ඉදිරි වසරවලදී විදුලි බිල ඉහළ යාම සහ කර්මාන්ත ශාලා වැසී යාමේ අවදානම වළක්වා ගැනීමට LNG අත්යවශ්ය පියවරක් බවයි.
