ආර්ථික මන්දගාමී තත්ත්වය දිගින් දිගටම ඇදී යාමට හේතු සහ දරුණුම බලපෑමට ලක් වූ කලාප!

වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය —

නිව්සීලන්තය වසර තුනකට ආසන්න කාලයක් පුරා දිගින් දිගටම ආර්ථික මන්දගාමී තත්ත්වයකට (downturn) මුහුණ දී සිටින බව කිවිබැංකු (Kiwibank) ආයතනය පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, රටේ සියලුම ප්‍රදේශ එකම මට්ටමක නොමැති අතර, Otago සහ කැන්ටබරි (Canterbury) ප්‍රදේශ හොඳම කාර්යසාධනයක් පෙන්නුම් කරන විට, වෙලින්ටන් සහ ගිස්බෝන් (Gisborne) ඇතුළු උතුරු දූපතේ ප්‍රදේශ ලැයිස්තුවේ පහළම ස්ථානවල පවතියි.

කිවිබැංකු ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාඥ ජරොඩ් කර් (Jarrod Kerr) සඳහන් කරන ආකාරයට, දකුණු දූපතේ සංචාරක හා කෘෂිකාර්මික අංශ ශක්තිමත් මට්ටමක පැවතීම හේතුවෙන් එම ප්‍රදේශ වේගයෙන් ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබේ. එහෙත්, උතුරු දූපතේ බොහෝ කුටුම්භයන් සහ ව්‍යාපාර ඉහළ යන පිරිවැය, දුර්වල ඉල්ලුම සහ ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාව හේතුවෙන් තවදුරටත් දැඩි පීඩනයකට මුහුණ දී සිටියි. 2023 වසරේ ආරම්භ වූ මෙම මන්දගාමී තත්ත්වය 2024 සහ 2025 වසරවල අවපාත (recessions) කරා ගමන් කිරීම කණගාටුදායක තත්ත්වයක් බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

කලාපීය විෂමතා සහ ඉදිරි දැක්ම

උතුරු දූපතේ විරැකියා අනුපාතිකය සියයට 6ක පමණ මට්ටමක පවතින අතර, දකුණු දූපතේ එය සියයට 3.7ක් ලෙස සටහන් වේ. ක්‍රයිස්ට්චර්ච් වැනි නගරවල හොඳ යටිතල පහසුකම් සහ දැරිය හැකි මිලකට නිවාස ලබාදීම හරහා ප්‍රදේශය වේගයෙන් දියුණු වන බවත්, උතුරු දූපතේ මෙන් සෘණාත්මක මානසිකත්වයකින් තොරව ජනතාව ඉදිරියට යන බවත් කර් සඳහන් කළේය. නිවාස වෙළඳපොළේ එකතැන පල්වීම කුඩා ව්‍යාපාරවල විශ්වාසයට දැඩි ලෙස බලපා ඇති බවත්, මන්ද කුඩා ව්‍යාපාර වලින් අඩක්ම තම ව්‍යාපාරික ණය සඳහා නිවාස බැඳ තබා ඇති බවත් ඔහු පැහැදිලි කළේය.

කෙසේ වෙතත්, අඩුවන ණය පොලී අනුපාතික, ශක්තිමත් සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ ඉහළ යන කෘෂිකාර්මික ආදායම මත පදනම්ව 2027 වසර වන විට සමස්ත නිව්සීලන්තය පුරාම ආර්ථිකය ක්‍රමයෙන් ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත්වනු ඇතැයි කිවිබැංකුව අපේක්ෂා කරයි.