‘පරිපූර්ණ කුණාටුවක්’: අයර්ලන්ත ගමන් බලපත්ර ඉල්ලුම සහ බ්රිතාන්ය දේශසීමා නීති හේතුවෙන් සංචාරක අර්බුදයක්!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඔක්ලන්ඩ්, නිව්සීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 12 — නව බ්රිතාන්ය දේශසීමා නීති සහ බ්රෙක්සිට් (Brexit) තත්ත්වය හේතුවෙන් අයර්ලන්ත ගමන් බලපත්ර (passports) සඳහා හටගත් දැවැන්ත ඉල්ලුම් ප්රමාණය හමුවේ, එරට පුරවැසිභාවය හිමි නවසීලන්ත ජාතිකයින් දැඩි දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දී සිටිති. ගමන් බලපත්ර නියමිත වේලාවට ලැබී නැති වීම නිසා බොහෝ දෙනෙකුට සිය සංචාර අවලංගු කිරීමට පවා සිදුව තිබේ.
ද්විත්ව පුරවැසිභාවය හිමි අයර්ලන්ත-නවසීලන්ත ජාතිකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මේ නිසා දීර්ඝ කාලයක් බලා සිටීමට සිදුව ඇති බවත්, අයදුම්පත්වල තත්ත්වය පිළිබඳව නිසි දැනුම්දීමක් නොමැති බවත්ය.
ගමන් බලපත්ර අර්බුදයට හේතුව කුමක්ද?
බ්රිතාන්යය විසින් එරට ද්විත්ව පුරවැසියන්ට එක්සත් රාජධානියට ඇතුළු වීම සඳහා බ්රිතාන්ය ගමන් බලපත්රයම භාවිත කළ යුතු බවට නියෝග කිරීමත් සමඟ, ගෝලීය වශයෙන් ද්විත්ව අයර්ලන්ත පුරවැසියන්ටද බ්රිතාන්යයට ඇතුළු වීමට නම් අයර්ලන්ත ගමන් බලපත්රයකින්ම ගමන් කිරීමට සිදුවිය.
එක්සත් රාජධානිය සහ අයර්ලන්තය අතර පවතින පොදු සංචාරක ප්රදේශ (Common Travel Area) ගිවිසුම යටතේ දෙරටේම පුරවැසියන්ට අන්යෝන්ය වශයෙන් වැඩ කිරීමට සහ පදිංචි වීමට අයිතිය ඇත. පෙබරවාරි මාසයේ සිට බ්රිතාන්ය දේශසීමාවේදී නවසීලන්ත ගමන් බලපත්ර භාවිත කිරීමට නොහැකි බවට ජනතාව දැනුවත් වීමත් සමඟ ඇති වූ අයදුම්පත්වල තදබදය, බ්රෙක්සිට් තත්ත්වයෙන් පසු යුරෝපා සංගමයේ (EU) වැඩ සහ සංචාරක අයිතීන් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන අයර්ලන්ත ගමන් බලපත්ර සඳහා ඇති ඉල්ලුම සමඟ එකිනෙකට එකතු විය.
“මෙය විශාල වශයෙන් ලැබුණු ගමන් බලපත්ර අයදුම්පත් සහ පෝලිම් ගැසීම් නිසා ඇති වූ ‘පරිපූර්ණ කුණාටුවක්’ වැනි තත්ත්වයක්,” යැයි ඔආමරු (Oamaru) හි පදිංචි, පෙබරවාරි මාසයේ අයර්ලන්ත ගමන් බලපත්රයක් සඳහා අයදුම් කර පසුගිය සිකුරාදා එය ලබාගත් විශ්රාමික දන්ත වෛද්ය සහ පර්යේෂකයෙකු වන ඩාරා ෂීරර් (Dara Shearer) පැවසුවාය.
ඇය පෙන්වා දෙන පරිදි, අයර්ලන්ත තානාපති කාර්යාල වෙබ් අඩවියේ තවමත් සඳහන් වන්නේ පළමු වරට අයදුම් කරන්නෙකුට දින 20කින් (මාසයකින්) ගමන් බලපත්රය ලබා දිය හැකි බවයි. එහෙත් සැබෑ තත්ත්වය තුළ ලේඛන තැපැල් කිරීමේ කාලයද සමඟ මාස 4ත් 6ත් අතර කාලයක් ගත වන බව ඇය සඳහන් කළාය.
සංචාරක ගැටලු සහ අවලංගු වූ සංචාර
බ්රිතාන්යයට යාමට අපේක්ෂාවෙන් සිටි බොහෝ දෙනෙකුට පවුල්වල අසනීප තත්ත්වයන්, විවාහ මංගල්යයන් හෝ මරණ වැනි හදිසි කාරණා සඳහා යාමට නොහැකිව දැඩි අසීරුතාවයට පත්වීමට සිදුව තිබේ.
ඩාරා ෂීරර් සහ ඇගේ සැමියා වන නික් ෂීරර්ද (Nick Shearer) යුරෝපයේ සංචාරයක නිරත වී පැමිණියද, ඔවුන්ට බ්රිතාන්යය වෙත යාමට නොහැකි විය. කාලය ගත වීමත් සමඟ මාස හයකට පසු අයදුම්පත් කල් ඉකුත් වීමේ (expire) නීති හේතුවෙන් ඇයට අන්තර්ජාලය හරහා පැමිණිලි කිරීමට සිදු වූ අතර, ඉන්පසු දින කිහිපයක් ඇතුළත ඇගේ ගමන් බලපත්රය අනුමත විය.
විදේශ ලේඛන ඩබ්ලින් (Dublin) නගරයට තැපැල් කිරීමේ දීර්ඝ ක්රියාවලිය වෙනුවට නවසීලන්තයේ පිහිටි අයර්ලන්ත තානාපති කාර්යාල හරහා උප්පැන්න සහ විවාහ සහතික පරීක්ෂා කර බැලීමට ක්රමයක් සකස් කරන්නේ නම් කාලය හා මුදල් ඉතිරි කර ගත හැකි වනු ඇති බව ඇය ප්රකාශ කළාය.
අයර්ලන්ත විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ ප්රතිචාරය
අයර්ලන්ත ගමන් බලපත්ර සේවා පවත්වාගෙන යන එරට විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය ප්රකාශ කළේ නවසීලන්තයෙන් ලැබෙන පළමු වරට අයදුම් කිරීම් සහ අලුත් කිරීම්වල සැලකිය යුතු වර්ධනයක් දක්නට ලැබෙන බවයි.
නිවේදිත සැකසුම් කාලය (advertised approval time) වැඩ කරන දින 20 ක් (සති හතරක්) වුවද, එය තැපැල් කාලය සහ වැඩිදුර ලේඛන ඉල්ලීම් හැර ගණනය කරනු ලබන බව ඔවුන් සඳහන් කළහ. වැරදි ඡායාරූප හෝ මගහැරුණු ලේඛන සහිත අයදුම්පත් සැකසීමට වැඩි කාලයක් ගත වන බවත්, ජාත්යන්තර සිවිල් ගුවන් සේවා සංවිධානයේ (ICAO) නීතිවලට අනුව මාස හයකට වඩා පැරණි අයදුම්පත් කල් ඉකුත් වන බවත් ඔවුහු පැහැදිලි කළහ.
වෙලින්ටන් හි අයර්ලන්ත දූත මණ්ඩල නියෝජ්ය ප්රධානී පෝල් ඕ’හාරා (Paul O’Hara) කියා සිටියේ, තානාපති කාර්යාලයේ කාර්යභාරය වන්නේ නවසීලන්තයේ පදිංචි අයදුම්කරුවන්ගේ සාක්ෂිකරුවන් සත්යාපනය කිරීම සහ මහජනතාවගේ විමසීම්වලට පිළිතුරු දීම බවයි. අයදුම්පත් සකස් කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම අයර්ලන්ත ගමන් බලපත්ර කාර්යාලය මඟින් සිදු කරනු ලබන බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
