නව පුරවැසි අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලතල මගින් සිල්ලර වෙළඳ සේවකයන් අනතුරේ හෙළන බවට ‘Retail NZ’ සංවිධානයෙන් අනතුරු අඟවයි!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 07 — අපරාධ පනතට (Crimes Act) ගෙන එන ලද නව සංශෝධන පාර්ලිමේන්තුවේ අවසන් වරට සම්මත වීමත් සමඟ පුළුල් කරන ලද පුරවැසි අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලතල (citizen’s arrest powers) ක්රියාත්මක වීමට නියමිතය. කෙසේ වෙතත්, මෙම නව නීතිය මගින් සිල්ලර වෙළඳ සේවකයන් බරපතල අනතුරකට ලක් විය හැකි බවට ‘Retail NZ’ සංවිධානය දැඩි කනස්සල්ල පළ කරයි.
1. නව නීතියේ ප්රධාන වෙනස්කම් සහ රජයේ ස්ථාවරය
- පුළුල් කරන ලද බලතල: යුක්ති අමාත්ය පෝල් ගෝල්ඩ්ස්මිත් (Paul Goldsmith) ප්රකාශ කළ පරිදි, මෙම නව නීති යටතේ ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට දවසේ ඕනෑම වේලාවක ඕනෑම අපරාධ පනත් වරදක් සඳහා යමෙකු රඳවා තබා ගැනීමට අවසර ලැබේ. මීට පෙර රුපියල් 1,000 කට වඩා අඩු සොරකම් සඳහා මෙම බලතල ක්රියාත්මක වූයේ රාත්රී 9 ත් අලුයම 6 ත් අතර කාලය තුළ පමණි.
- යාන්ත්රික නිපැයුම් භාවිතය: අත්අඩංගුවට ගැනීමක් සිදු කරන විට “සාධාරණ ලෙස” (when reasonable) යම් බන්ධන හෝ අත්වැඩිකර (handcuffs) වැනි උපකරණ භාවිත කිරීමට අවසර ලැබෙන අතර, වහාම පොලිසිය අමතා ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදිය යුතුය.
- අරමුණ: සිල්ලර වෙළඳපොළ අපරාධ මැඩලීම සහ සොරකම් කරන්නන් රඳවා තබා ගැනීම සඳහා ආරක්ෂක අංශවලට වැඩි බලයක් ලබා දීම මෙහි අරමුණ බව රජය පවසයි.
2. Retail NZ සංවිධානයේ විරෝධතා සහ අවදානම් තත්ත්වයන්
- සේවක ආරක්ෂාව අනතුරේ: Retail NZ හි ප්රධාන විධායක කැරොලයින් යැං (Carolyn Young) පවසන්නේ, මෙම නීතිය මගින් සිල්ලර වෙළඳ සේවකයන් සහ පාරිභෝගිකයන් විශාල අනතුරකට ලක්වන බවයි. පුහුණුවක් නොමැති සාමාන්ය පුරවැසියන් හෝ සේවකයන් සැකකරුවන් අල්ලා ගැනීමට යෑම නිසා ප්රචණ්ඩකාරී තත්ත්වයන් උත්සන්න විය හැකි බව ඇය පෙන්වා දෙයි.
- ආයුධ භාවිතය ඉහළ යාම: මෑතකදී සිදුවූ සිදුවීම්වලදී සොරකම් කරන පුද්ගලයන් මිටි, පිහි වැනි ආයුධ පෙන්වා තර්ජනය කිරීම් බහුලව දක්නට ලැබෙන බැවින්, පුරවැසි අත්අඩංගුවට ගැනීම් හමුවේ අපරාධකරුවන් තවත් සන්නද්ධ වීමට එය රුකුලක් විය හැකි බව ඇය අවධාරණය කරයි.
- මඟපෙන්වීම් නොමැතිකම: ඉදිරි සතිය තුළ නීතිය ක්රියාත්මක වීමට නියමිතව තිබුණද, පොලිසිය විසින් ලබා දිය යුතු නිල මාර්ගෝපදේශ තවමත් නිකුත් කර නොමැති වීම වෙළඳුන් තුළ දැඩි අවිනිශ්චිතතාවක් මතු කර තිබේ. සේවකයන් එවැනි ක්රියාකාරකම්වලින් ඈත් කර තැබීමට ව්යාපාරිකයන් කටයුතු කළද, සාමාන්ය ජනතාව ස්වයංව ක්රියාත්මක වීම වැළැක්විය නොහැකි බව Retail NZ පෙන්වා දෙයි.
