ෆියෝඩ්ලන්ඩ් වපිටි (Wapiti) මුවන් නවසීලන්තයේ පළමු ‘විශේෂ උනන්දුවක් දක්වන රංචුව’ ලෙස නම් කෙරේ
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 ජූලි 13 — නවසීලන්තයේ ෆියෝඩ්ලන්ඩ් ජාතික උද්යානයේ (Fiordland National Park) වෙසෙන වපිටි මුවන්, රටේ පළමු ‘විශේෂ උනන්දුවක් දක්වන රංචුව’ (Herd of Special Interest) ලෙස නම් කිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ. දඩයම් සහ ධීවර අමාත්ය ජේම්ස් මීගර් (James Meager) මහතා විසින් පසුගිය සඳුදා ටේ අනවු (Te Anau) නුවරදී මෙම නිවේදනය සිදු කරන ලදී.
මෙම තීරණයේ අරමුණ
මෙම නම් කිරීම මගින් ෆියෝඩ්ලන්ඩ්හි ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කරමින්, දඩයම්කරුවන් සඳහා වපිටි මුවන්ගේ සංඛ්යාව තිරසාර මට්ටමකින් පාලනය කිරීම අරමුණු කරයි.
- සමතුලිත කළමනාකරණය: අධික ලෙස බෝවන මුවන් රංචු ක්රමානුකූලව අඩු කිරීම (Culling) සිදුවන අතරම, දඩයම්කරුවන්ගේ දායකත්වය ඇතිව සෞඛ්ය සම්පන්න සතුන් දඩයම් කිරීමට ඉඩ සැලසේ.
- පරිසර ආරක්ෂාව: වපිටි පදනම (Fiordland Wapiti Foundation) විසින් දේශීය විශේෂ (whio/blue duck වැනි) ආරක්ෂා කිරීමට සහ මුවන් කළමනාකරණය කිරීමට ලබා දෙන දායකත්වය රජය අගය කරයි.
- පාරිසරික අධීක්ෂණය: මෙම ව්යාපෘතිය යටතේ නිතිපතා පාරිසරික නිරීක්ෂණ සහ වසර 5කට වරක් සමාලෝචන සිදු කිරීමට නියමිතය.
විරුද්ධ අදහස් සහ ප්රතිචාර
මීට පෙර මෙම සැලැස්ම පිළිබඳව සංරක්ෂණවේදීන්ගෙන් විරෝධතා එල්ල වී තිබුණේ, ජාතික උද්යාන තුළ හඳුන්වා දුන් විශේෂයන් මෙලෙස ආරක්ෂා නොකළ යුතු බව පවසමිනි. කෙසේ වෙතත්, අමාත්යවරයා සඳහන් කරන්නේ මෙය සියලු පාර්ශ්වයන්ට ජයග්රාහී (Win-win) තීරණයක් බවයි. වපිටි පදනම සහ ක්රීඩා සත්ව කවුන්සිලය (Game Animal Council) මෙම තීරණය සන්ධිස්ථානයක් ලෙස හඳුන්වයි.
මෙම නම් කිරීම නිල ගැසට් පත්රයේ පළ වූ පසු බලාත්මක වනු ඇත. මීළඟට ‘සිකා’ (Sika) මුවන් ද මෙම විශේෂ නම් කිරීම යටතට ගැනීමට නියමිත බව වාර්තා වේ.
