හරිත පක්ෂයේ නව බදු ප්රතිපත්තිය: උරුම බදු යෝජනාවට එරෙහිව David Seymour දැඩි විවේචන.
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – දේශපාලන විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 21 (වෙලින්ටන්) — හරිත පක්ෂය (Green Party) විසින් ප්රකාශයට පත් කළ නව බදු ප්රතිපත්ති මාලාව සම්බන්ධයෙන් ඇක්ට් පක්ෂ (Act Party) නායක ඩේවිඩ් සීמור දැඩි විවේචන එල්ල කර තිබේ. විශේෂයෙන්ම මියගිය පුද්ගලයෙකුගේ දේපළ මත පැනවීමට යෝජනා කර ඇති නව උරුම බදු (Inheritance Tax) පනත රටේ අනාගත ආර්ථිකයට සහ දියුණුවට බාධාවක් බව ඔහු පවසයි.
හරිත පක්ෂයේ නව බදු යෝජනා
හරිත පක්ෂය සිය “සියලු දෙනා සඳහා බදු ක්රමයක්” (A tax system for all of us) යටතේ ඉදිරිපත් කර ඇති ප්රධාන යෝජනා කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
- උරුම සහ තෑගි බදු: ඩොලර් මිලියනයකට වඩා වටිනා උරුමයන් හෝ තෑගි මත 33%ක බද්දක් (Capital Acquisitions Tax) පැනවීම. (පවුලේ ගොවිපළවල් සහ නිවාස මෙම බද්දෙන් නිදහස් කර ඇත).
- ධනවතුන් සඳහා බදු: ඩොලර් මිලියන 10කට වඩා වැඩි ශුද්ධ වත්කම් සහිත සුපිරි ධනවතුන් මත 2.5%ක වාර්ෂික බද්දක් පැනවීම.
- ආයතනික බදු: විශාලතම සමාගම් (සුපිරි වෙළඳසැල් ජාල, බැංකු සහ බලශක්ති සමාගම්) සඳහා ආයතනික බදු අනුපාතය 33% දක්වා ඉහළ නැංවීම.
- ආදායම් බදු සහනය: ආදායම් බදු සඳහා පළමු ඩොලර් 10,000 සඳහා බදු නිදහස් සීමාවක් හඳුන්වාදීම මගින් 96%ක ජනතාවකට බදු සහනයක් ලබා දීම. කෙසේ වෙතත්, ඩොලර් 160,000ට වැඩි ආදායම් සඳහා ඉහළ බදු අනුපාතයක් යෝජනා කර ඇත.
David Seymour විරෝධය
ඇක්ට් පක්ෂ නායකයා පවසන්නේ හරිත පක්ෂයේ මෙම යෝජනා නවසීලන්තයේ “සාර්ථකත්වය අගයන සංස්කෘතියට” එරෙහිව ක්රියාත්මක වන බවයි.
- මරණින් පසු බදු: “මියගිය පුද්ගලයෙකුගේ දේපළ මත පවා බදු අය කිරීම යනු දරුවන්ගේ අනාගතය වෙනුවෙන් දෙමාපියන් ජීවිත කාලය පුරා කරන කැපකිරීම්වලට සිදුකරන අගෞරවයක්” යැයි සීמור ප්රකාශ කළේය.
- ආර්ථික දර්ශනය: සාර්ථක ව්යවසායකයින් සහ බිලියනපතියන් නිර්මාණය වීම නවසීලන්තයට ආශිර්වාදයක් බවත්, හරිත පක්ෂයේ ප්රතිපත්ති මගින් එවැනි දියුණුවක් ඇති කළ හැකි ආයෝජකයින් රටින් පිටව යා හැකි බවත් ඔහු අනතුරු අඟවයි.
- ජාතික පක්ෂයේ ප්රතිචාරය: ජාතික පක්ෂයේ සිමියොන් බ්රවුන් ද මෙම යෝජනා “ආර්ථික උමතුභාවයක්” (economic lunacy) ලෙස හඳුන්වමින්, ඒවා ආර්ථික වර්ධනයට මරු පහරක් වනු ඇති බව පැවසීය.
