“ෂේන් ක්රිස්ටිගේ මරණයට හේතුව මොළයට එල්ල වූ දරුණු ප්රහාර” – සුපිරි ක්රීඩකයාගේ මොළයේ CTE රෝගය පැවැති බව මරණ පරීක්ෂණ වාර්තාව තහවුරු කරයි.
විශේෂ ක්රීඩා සහ සෞඛ්ය පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නිව්සීලන්තය — 2026 අප්රේල් 02 — හිටපු හයිලෑන්ඩර්ස් (Highlanders) සහ ටස්මන් මාකෝ (Tasman Mako) කණ්ඩායම්වල නායක ෂේන් ක්රිස්ටි (Shane Christie) ගේ අභාවයෙන් පසු සිදු කළ වෛද්ය පරීක්ෂණවලදී, ඔහු “High Stage” හෙවත් දරුණු මට්ටමේ CTE (Chronic Traumatic Encephalopathy) රෝගයෙන් පෙළී ඇති බව තහවුරු වී තිබේ. ඕක්ලන්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ මොළයේ පටක බැංකුව (Brain Bank) මගින් සිදු කළ පරීක්ෂණ මගින් මෙය අනාවරණය වී ඇත.
1. CTE රෝගය සහ ක්රීඩා ජීවිතයේ බලපෑම
පසුගිය 2025 අගෝස්තු මාසයේදී වයස අවුරුදු 39 දී සියදිවි නසාගත් බවට සැක කෙරෙන ෂේන් ක්රිස්ටිගේ මොළය පරීක්ෂා කළ වෛද්ය ක්ලින්ටන් ටර්නර් (Dr. Clinton Turner) පවසන්නේ, ඔහුගේ මොළයේ පටකවලට සිදුව ඇති හානිය වසර ගණනාවක් තිස්සේ ක්රීඩා කිරීමේදී මොළයට එල්ල වූ දරුණු ප්රහාර (Repeated Head Knocks) නිසා සිදුවූවක් බවයි.
- බිලී ගයිටන් (Billy Guyton): ක්රිස්ටිගේ සමීපතම මිතුරෙකු වූ බිලී ගයිටන් ද 2023 දී මෙලෙසම අභාවප්රාප්ත වූ අතර, ඔහු නිව්සීලන්තයේ වෘත්තීය රග්බි ක්රීඩකයෙකුට CTE රෝගය වැළඳී ඇති බව තහවුරු වූ ප්රථම අවස්ථාව විය.
- විශ්රාම ගැන්වීම: 2017 වසරේදී ෂේන් ක්රිස්ටි රග්බි ක්රීඩාවෙන් විශ්රාම ගත්තේ මොළයට සිදු වූ හානි (Concussion) නිසා ඇති වූ දරුණු රෝග ලක්ෂණ හේතුවෙනි.
2. රෝගයේ ලක්ෂණ සහ පෞද්ගලික අරගලය
මිය යාමට පෙර ෂේන් ක්රිස්ටි පවසා තිබුණේ තමන්ට CTE රෝගය වැළඳී ඇති බවට තමන් විශ්වාස කරන බවයි. CTE රෝගය ජීවත්ව සිටින කාලය තුළ පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු කළ නොහැකි අතර එය මරණයෙන් පසු මොළයේ පටක පරීක්ෂා කිරීමෙන් පමණක් තහවුරු කළ හැකිය.
- මානසික පීඩනය: සිය විශ්රාමික ජීවිතය තුළ ඔහු දැඩි තෙකෙට්ටුව, කාංසාව සහ භින්නෝන්මාදය වැනි තත්ත්වයන්ගෙන් (Psychosis) පීඩා විඳ ඇත.
- වින්දිතයින් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම: ඔහු සහ බිලී ගයිටන්ගේ නමින් පදනමක් පිහිටුවා රග්බි ක්රීඩකයින්ගේ මොළයේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.
3. නිව්සීලන්ත රග්බි (NZR) ආයතනයේ ප්රතිචාරය
නිව්සීලන්ත රග්බි ආයතනයේ වැඩබලන ප්රධාන විධායක නිලධාරී ස්ටීව් ලැන්කැස්ටර් (Steve Lancaster) පවසන්නේ, ෂේන් ක්රිස්ටිගේ අභාවය පිළිබඳව තමන් දැඩි කනගාටුව පළ කරන බවයි.
- ආරක්ෂිත පියවර: පාසල් සහ ප්රජා මට්ටමේ රග්බි ක්රීඩාව වෘත්තීය ක්රීඩාවට වඩා වෙනස් බවත්, කුඩා දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ‘non-contact’ ක්රමවේද අනුගමනය කරන බවත් ඔහු පැවසීය.
- පර්යේෂණ: මොළයට එල්ල වන ප්රහාර සහ CTE අතර පවතින සබඳතාවය පිළිබඳව තවදුරටත් පර්යේෂණ අවශ්ය බව එම ආයතනය පවසයි.
