ලෝක ඉතිහාසයේ උණුසුම්ම වසරවල් අතරට 2025 වසරත් එක්වෙයි: “පෘථිවිය එහි සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති බවට” එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්!

පරිසර සහ දේශගුණික විපර්යාස පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

ජිනීවා (Geneva) — 2026 මාර්තු 23 — ගෝලීය දේශගුණික පද්ධතිය පෙර නොවූ විරූ අසමතුලිතතාවයකට පත්ව ඇති බව ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය (WMO) සිය නවතම දත්ත මගින් පෙන්වා දෙයි. 2024 වසර ඉතිහාසයේ උණුසුම්ම වසර ලෙස සටහන්ව තිබියදී, 2025 වසර ද ලොව දෙවන හෝ තෙවන උණුසුම්ම වසර ලෙස තහවුරු වී ඇත.

1. තීරණාත්මක දේශගුණික දර්ශක

ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානයේ දත්තවලට අනුව ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාම පිළිබඳ බියකරු චිත්‍රයක් මතු වේ:

• උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම: 1850-1900 කාර්මික යුගයට පෙර පැවති සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වයට වඩා පසුගිය වසරේ ලෝක උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 1.43 කින් ඉහළ ගොස් ඇත.
• හරිතාගාර වායු: වායුගෝලයේ හරිතාගාර වායු සාන්ද්‍රණය පසුගිය වසර 800,000 ක කාලය තුළ වාර්තා වූ ඉහළම මට්ටමට පැමිණ තිබේ.
• සාගර උණුසුම: පෘථිවියේ රැඳෙන අමතර තාපයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සාගර විසින් අවශෝෂණය කර ගන්නා අතර, එමගින් මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම සහ ග්ලැසියර දියවීම වේගවත් වී ඇත.

2. ෆොසිල ඉන්ධන සහ ගෝලීය ආරක්ෂාව

එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් ඇන්ටෝනියෝ ගුටරේස් (Antonio Guterres) මහතා පවසන්නේ ෆොසිල ඉන්ධන මත පවතින ඇබ්බැහිය දේශගුණය පමණක් නොව ලෝක ආරක්ෂාව ද අස්ථාවර කර ඇති බවයි.

• සැපයුම් බාධා: ඉරානය විසින් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීම නිසා තෙල් සහ ගෑස් මිල ඉහළ යාම දේශගුණික අර්බුදය මෙන්ම ආර්ථික උද්ධමනය ද දැඩි කර ඇත.
• කෘෂිකර්මාන්තයට බලපෑම්: දැඩි නියඟය, ගංවතුර සහ කුණාටු හේතුවෙන් ලොව පුරා කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන පහළ වැටී ඇති අතර, ජනතාව සිය නිවාස අතහැර පලා යන තත්ත්වයක් උදාවී තිබේ.

3. නවසීලන්තයට එල්ල වී ඇති බලපෑම

දේශගුණික විපර්යාස නවසීලන්තයට ආර්ථික වශයෙන් ද විශාල පාඩුවක් ගෙන දී ඇත.

• රක්ෂණ වන්දි: 2019 වසරේ සිට මේ දක්වා දරුණු කාලගුණික සිදුවීම් හේතුවෙන් නවසීලන්තයේ රක්ෂණ සමාගම් ඩොලර් බිලියන 6කට ආසන්න වන්දි මුදලක් ගෙවා තිබේ.
• Mount Maunganui අනතුර: මෙම වසරේ මුලදී මවුන්ට් මංගනුයි (Mount Maunganui) හි සිදුවූ නායයාමෙන් පුද්ගලයන් හය දෙනෙකු මියගිය අතර, ප්‍රධාන මාර්ග රැසක් වසා දැමීමට සිදුවිය.
• නෛතික ක්‍රියාමාර්ග: රජයේ විමෝචන අවම කිරීමේ සැලසුම් ප්‍රමාණවත් නොවන බව පවසමින් පරිසර සංවිධාන විසින් වෙලින්ටන් මහාධිකරණයේ නඩුවක් ද ගොනු කර ඇත.

4. විද්‍යාඥයින්ගේ අනතුරු ඇඟවීම

වික්ටෝරියා විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ජේම්ස් රෙන්වික් (James Renwick) පවසන්නේ විසඳුම ඉතා පැහැදිලි බවයි: “අපි කළ යුතු දේ දන්නවා. ඒ තමයි ෆොසිල ඉන්ධන දහනය කිරීම නතර කිරීම.” දශක ගණනාවක සිට මෙම පණිවිඩය ලබා දුන්නද, විමෝචනය තවමත් ඉහළ යමින් පවතින බව ඔහු කණගාටුවෙන් ප්‍රකාශ කළේය.