ලෝකයම බලා සිටින ඇමරිකා – ඉරාන තීරණාත්මක සාකච්ඡා අද පාකිස්ථානයේදී ඇරඹෙයි.
විශේෂ දේශපාලන පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඉස්ලාමාබාද්, පාකිස්ථානය (Pakistan) — 2026 අප්රේල් 11 (සෙනසුරාදා) — දැඩි ආරක්ෂක රැකවල් මධ්යයේ ඇමරිකානු සහ ඉරාන දූත පිරිස් අතර පළමු වටයේ සාම සාකච්ඡා අද (11) පාකිස්ථානයේ ඉස්ලාමාබාද් අගනුවරදී ආරම්භ වීමට නියමිතය. යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට දෙපාර්ශ්වය මුහුණට මුහුණ හමුවන පළමු අවස්ථාව මෙය වීම විශේෂත්වයකි.
1. සාකච්ඡාවට සහභාගී වන දූත පිරිස්
ඇමරිකානු පාර්ශ්වය නියෝජනය කරමින් උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් (JD Vance), විශේෂ දූත ස්ටීව් විට්කොෆ් සහ ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ බෑණනුවන් වන ජෙරඩ් කුෂ්නර් සහභාගී වේ. ඉරාන පාර්ශ්වයෙන් එරට පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ් (Mohammad Bagher Ghalibaf) දූත පිරිස මෙහෙයවන බව වාර්තා වේ.
2. සාකච්ඡා මේසයේ ඇති ප්රධාන කරුණු
දෙපාර්ශ්වයම තම තමන්ගේ යෝජනා මාලාවන් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, ඒවා අතර එකඟතාවයකට පැමිණීම අභියෝගාත්මක වී ඇත:
- ඇමරිකානු යෝජනා: ඉරානය න්යෂ්ටික අවි නිෂ්පාදනය නොකිරීමට පොරොන්දු වීම, යුරේනියම් තොග භාරදීම සහ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය වහාම විවෘත කිරීම.
- ඉරාන ඉල්ලීම්: යුද හානි සඳහා වන්දි ගෙවීම, පනවා ඇති සියලු සම්බාධක ඉවත් කිරීම සහ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ පාලනය තහවුරු කිරීම.
3. සාකච්ඡාවලට එල්ල වී ඇති බාධා
සාකච්ඡා සඳහා පදනම වූ සති දෙකක තාවකාලික සටන් විරාමය මේ වන විටත් දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇත්තේ ලෙබනනයේ තත්ත්වය හේතුවෙනි.
- ලෙබනනයට ප්රහාර: සටන් විරාමය ක්රියාත්මක වී පැය කිහිපයකින් ඊශ්රායලය විසින් ලෙබනනයට එල්ල කළ දරුණු ප්රහාරවලින් පුද්ගලයින් 303කට අධික පිරිසක් මිය ගියහ.
- මතභේදය: ඉරානය පවසන්නේ මෙම සටන් විරාමය ලෙබනනයටද අදාළ බවයි. නමුත් ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය පවසන්නේ එය ලෙබනනයට අදාළ නොවන බවයි.
4. හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) අර්බුදය
ලෝක තෙල් වෙළඳාමේ ප්රධාන මර්මස්ථානයක් වන හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය ඉරානය විසින් වසා දැමීම හේතුවෙන් ගෝලීය තෙල් අර්බුදයක් නිර්මාණය වී ඇත. ඉරානය පවසන්නේ ඊශ්රායල ප්රහාර නතර නොකරන්නේ නම් මෙම නාවික ගමනාගමනයට ඉඩ නොදෙන බවයි. මෙය සාකච්ඡාවල වඩාත්ම උණුසුම් මාතෘකාව වනු ඇත.
