මැදපෙරදිග බලශක්ති යුද්ධය උග්ර වෙයි: ඉරාන ගෑස් නිධියට ඊශ්රායල ප්රහාරයක් – හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කිරීමට ට්රම්ප්ගෙන් බලපෑම්
විශේෂ ජාත්යන්තර පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 මාර්තු 19 — මැදපෙරදිග කලාපයේ තීරණාත්මක බලශක්ති මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කරගනිමින් එල්ල වන ප්රහාර මාලාව හේතුවෙන් ගෝලීය බලශක්ති සැපයුම දැඩි අවදානමකට ලක්ව තිබේ. ඊශ්රායලය විසින් ඉරානයේ දැවැන්තම ස්වභාවික වායු නිධියට ප්රහාර එල්ල කිරීමත් සමඟ ඇරඹි මෙම අර්බුදය හමුවේ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ කලාපීය නායකයන් සිය ස්ථාවරයන් ප්රකාශ කර ඇත.
1. ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ විවේචනය සහ හෙළිදරව්ව
ඉරානයේ ‘සවුත් පාර්ස්’ (South Pars) ස්වභාවික වායු නිධියට ඊශ්රායලය එල්ල කළ ප්රහාරය විවේචනය කරමින් ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිය ‘Truth Social’ ජාලය හරහා විශේෂ ප්රකාශයක් නිකුත් කර තිබේ.
- ප්රහාරයේ පසුබිම: පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ බලශක්ති මධ්යස්ථාන වෙත ඉරානය ප්රහාර එල්ල කිරීමට මූලික හේතුව ඊශ්රායලයේ මෙම ක්රියාව බව ට්රම්ප් පෙන්වා දෙයි.
- කටාර් රාජ්යයේ මැදිහත්වීම: මෙම ප්රහාරය පිළිබඳව ඇමරිකාව හෝ කටාර් රාජ්යය කිසිවක් දැන නොසිටි බවත්, ඉරානය වැරදි තක්සේරුවක සිටිමින් කටාර්හි LNG මධ්යස්ථානයට අසාධාරණ ලෙස පහර දුන් බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.
- දැඩි ස්ථාවරය: ඉරාන “ත්රස්ත රාජ්යයේ” ඉතිරිව ඇති කොටස ද විනාශ කළ යුතු බව පවසන ට්රම්ප්, ඉරානයට එරෙහි ප්රහාර තවදුරටත් දැඩි කරන බවට ඉඟි කර ඇත.
2. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය සහ රුසියාවේ ස්ථාවරය
මාර්තු 1 වැනිදා සිට ඉරානය විසින් වසා දමා ඇති හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හේතුවෙන් ලෝක නාවික ගමනාගමනය සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හිටුවා තිබේ.
- මිත්ර රටවලට දොස්: හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා තෙල් ලබාගන්නා නමුත් ඒ සඳහා සහය නොදක්වන මිත්ර රටවල් සහ චීනය, මෙය විවෘත කිරීමට මැදිහත් විය යුතු බව ට්රම්ප් අවධාරණය කරයි.
- රුසියාවේ යෝජනාව: රුසියානු විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශක මරියා සකාරෝවා පවසන්නේ මෙම අර්බුදය විසඳා ගත හැක්කේ රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් පමණක් බවයි. නාවික ගමනාගමනයට සුරක්ෂිත පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම රුසියාවේ අපේක්ෂාවයි.
3. සෞදි අරාබියේ හමුදා ක්රියාමාර්ග ගැන අනතුරු ඇඟවීම
සෞදි අරාබියේ තෙල් පිරිපහදු මධ්යස්ථාන දෙකකට එල්ල වූ ප්රහාරවලින් පසු එරට විදේශ අමාත්ය ෆයිසාල් බින් ෆර්හාන් අල් සවුද් කුමරු සිය ස්ථාවරය පැහැදිලි කළේය.
- හමුදා බලය: අවශ්ය වුවහොත් ඉරානයට එරෙහිව හමුදා ක්රියාමාර්ග ගැනීමට සෞදියට අයිතියක් ඇති බව ඔහු පැවසීය.
- දේශපාලනික බලපෑම: ඉරානය අසල්වැසි රටවල් සමඟ සාකච්ඡා කරනවා වෙනුවට ඔවුන්ට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරන බවත්, එම ප්රවේශය ටෙහෙරානයටම අහිතකර ලෙස බලපානු ඇති බවත් ෆයිසාල් කුමරු අවධාරණය කළේය.
මෙම අර්බුදය හමුවේ ලෝක බලශක්ති වෙළඳපොළ දැඩි කැළඹීමකට ලක්ව ඇති අතර, ඉදිරි දින කිහිපය තුළ රාජ්ය තාන්ත්රික මැදිහත්වීම් තීරණාත්මක වනු ඇත.
