ප්රබල ‘එල් නිනෝ’ තත්ත්වයක් එයි – නවසීලන්තයේ ශීත සෘතු කාලගුණය වෙනස් වීමට සැරසෙයි
විශේෂ කාලගුණ සහ පාරිසරික විවරණය – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ් — 2026 අප්රේල් 29 (අද) — ගෝලීය කාලගුණ දත්තයන්ට අනුව, එළඹෙන වසන්ත කාලය වන විට මෙම එල් නිනෝ තත්ත්වය “ප්රබල” මට්ටමකට පත්වීමේ සම්භාවිතාව 60%කට වඩා වැඩිය.
1. ‘එල් නිනෝ’ යනු කුමක්ද?
එල් නිනෝ සහ ලා නිනා යනු නිවර්තන පැසිෆික් සාගරයේ ස්වභාවිකව සිදුවන කාලගුණ චක්රයක (ENSO) ප්රතිවිරුද්ධ අවධීන් දෙකකි.
- එල් නිනෝ: පැසිෆික් සාගරයේ ඇතැම් ප්රදේශවල ජලයේ උෂ්ණත්වය සාමාන්ය මට්ටමට වඩා ඉහළ යයි.
- ලා නිනා: සාගර ජලය සාමාන්යයට වඩා සිසිල් වෙයි. මෙම වෙනස්වීම් ලෝකයේ මෙන්ම නවසීලන්තයේ ද වර්ෂාපතනය, උෂ්ණත්වය සහ සුළං රටාවන් කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි.
2. මෙවර වෙනස කුමක්ද?
මීට පෙර වසර කිහිපය පුරාම පැවති තද වැසි සහිත ලා නිනා තත්ත්වය නිම වී මෙතරම් ඉක්මනින් ප්රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයක් ඇතිවීම කාලගුණ විද්යාඥයන්ගේ පුදුමයට හේතු වී තිබේ. මෙට්සර්විස් (MetService) කාලගුණ විද්යාඥ ජෝන් ටන්ස්ටර් පවසන්නේ ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී මෙවැනි වේගවත් වෙනස්වීම් සිදුව ඇත්තේ 1976 සහ 2023-24 වැනි වසර කිහිපයකදී පමණක් බවයි.
3. නවසීලන්තයට ලැබෙන බලපෑම
එල් නිනෝ තත්ත්වය නිසා නවසීලන්තයේ ශීත සෘතුව පෙර වසරට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් විය හැකිය:
- සුළං රටාව: බටහිර දෙසින් හමා එන ප්රබල සුළං (Westerlies) වැඩි වශයෙන් බලාපොරොත්තු විය හැක.
- වර්ෂාපතනය: රටේ බටහිර ප්රදේශවලට වැසි වැඩි වන අතර, උතුරු සහ නැගෙනහිර ප්රදේශවලට ලැබෙන වර්ෂාපතනය අඩු වනු ඇත.
- තෙතමනය: පසුගිය වසරේ නෙල්සන්-තස්මන් ප්රදේශයේ ගංවතුර ඇති වූවාක් මෙන් උතුරෙන් එන තෙතමනය සහිත වැසි වළාකුළු (Humid rain events) මෙවර ඉතා අඩුවෙන් දැකගත හැකි වනු ඇත.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
කාලගුණයේ සිදුවන මෙම සීග්ර වෙනස්වීම් කෘෂිකර්මාන්තයට සහ බලශක්ති උත්පාදනයට සෘජුවම බලපෑ හැකිය. පසුගිය වසරේ පැවති තද වැසි සහ අධික ආර්ද්රතාවයට හුරු වී සිටි ජනතාවට මෙවර වියළි සහ ප්රබල සුළං සහිත ශීත සෘතුවකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත. එල් නිනෝ තත්ත්වය වර්ධනය වන ආකාරය පිළිබඳව දියත නිවුස් අඛණ්ඩව අවධානයෙන් පසුවන අතර, කාලගුණ අනාවැකි පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් විමසිලිමත් වන ලෙස අපි ප්රජාවගෙන් ඉල්ලා සිටිමු.
