නිවාස කුලී ආයෝජනවලින් තමන්ට සෑම විටම පාඩු සිදුවූ බව මූල්ය උපදේශකයෙක් පවසයි: නවසීලන්ත දේපළ වෙළෙඳපොළේ වෙනස් වන ප්රවණතා!
නවසීලන්තයේ කුලී නිවාස ආයෝජන සම්බන්ධයෙන් බොහෝ දෙනා තුළ පවතින සාම්ප්රදායික මතය බිඳ දමමින්, මූල්ය උපදේශක නිරන් ඉශ්වර් (Niran Iswar) පවසන්නේ තමන් සතු වූ පාහේ සෑම කුලී නිවාසයකින්ම තමන්ට මූල්යමය පාඩුවක් සිදුව ඇති බවයි. දේපළ ආයෝජනය යනු සැමවිටම ලාභ ලබන ස්ථිර ක්රමයක් නොවන බව වැඩි පිරිසක් දැන් තේරුම් ගනිමින් සිටින බව ඔහු විශ්වාස කරයි. රක්ෂණ ගාස්තු, දේපළ බදු (rates), අලුත්වැඩියා කටයුතු සහ දේපළ තුළ අගුලු වැටී ඇති මුදලේ අවස්ථාවාදී පිරිවැය (opportunity cost) නිසි ලෙස ගණනය කළ විට, නිවැරදි අවස්ථාවක මිලදී ගැනීම නිසා වාසනාවකට මෙන් ලාභ ලැබූ එක නිවාසයක් හැර අනෙක් සියලුම කුලී නිවාසවලින් තමන් ආපස්සට ගොස් ඇති බව ‘Float’ ආයතනයේ ගිණුම්කරණ, ධන සහ උපදේශන ප්රධානී වන ඉශ්වර් පෙන්වා දෙයි.
“මම මගේ දේපළවල පිරිවැය පසුපසට ගොස් ගණන් බැලූ විට, මම සැමවිටම අවස්ථාවාදී පිරිවැය සැලකිල්ලට ගත්තා. ඩොලර් 500,000 ක ණය මුදලක් මත සතියකට ඩොලර් 500 ක කුලියක් ලැබුණද, රක්ෂණ, බදු, අලුත්වැඩියා වියදම් සහ ඔබේ කාලය හා වෙහෙස ගෙවා දැමූ විට, ඔබ දිගු කාලයක් එය රඳවාගෙන සිටින්නේ නම් මිጂ විශාල මුදලක් උපයන්නේ නැහැ,” යැයි ඔහු සඳහන් කරයි. දේපළ සඳහා ප්රාග්ධන වර්ධනයක් (capital growth) පමණක් අපේක්ෂා කිරීම වෙනුවට ආයෝජකයින් වඩා හොඳ මුදල් ප්රවාහයක් (cash flow) සහ තරමක් හෝ දියරමය (liquid) ස්වභාවයක් ඇති වත්කම් කෙරෙහි වැඩි නැඹුරුවක් දක්වන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. විවිධ වත්කම් පන්ති අතර ආයෝජන විවිධාංගීකරණය කර ගැනීම අත්යවශ්ය බව ද ඔහු අවධාරණය කරයි.
වසර තුනක් තිස්සේ රටේ බොහෝ ප්රදේශවල දේපළ මිල ස්ථාවර මට්ටමක හෝ පහළ යමින් පැවතීම නිසා ආයෝජකයින්ගේ ප්රවේශය වෙනස් වෙමින් පවතින බව දේපළ ආයෝජන පුහුණුකරු ස්ටීව් ගුඩි (Steve Goodey) පවසයි. ආයෝජකයින් දැන් ප්රාග්ධන වර්ධනය වෙනුවෙන් පමණක් ආයෝජනය නොකර, සාධාරණ මුදල් ප්රවාහයක් ගෙන දෙන දේපළ කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් සිටිති. කන්ටබරි සහ ඔටගෝ ප්රදේශ හැරුණු විට අනෙක් ප්රදේශවල වෙළෙඳපොළ එතරම් වේගයෙන් ඉහළ ගොස් නැත. මේ අතර, Cotality ආයතනයේ ප්රධාන දේපළ ආර්ථික විද්යාඥ කෙල්වින් ඩේවිඩ්සන් (Kelvin Davidson) පෙන්වා දෙන්නේ ආයෝජකයින් මිලදී ගන්නා දේපළවල ස්වභාවය ද සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වී ඇති බවයි. මීට වසර කිහිපයකට පෙර සාම්ප්රදායික නිවාස මිලදී ගත් ආයෝජකයින්, වර්තමානය වන විට ටවුන් හවුස් (townhouses) මිලදී ගැනීමට වැඩි නැඹුරුවක් දක්වමින් සිටින අතර, එයින් ඉහළ ප්රතිශතයක කුලී ආදායමක් (yield) ලබා ගැනීමට හැකි වීම ඊට ප්රධාන හේතුවක් වී තිබේ.
