නවසීලන්තයේ න්යෂ්ටික අවිවලින් තොර ප්රතිපත්තිය නොවෙනස්ව පවතී: අගමැති ලක්සන් තහවුරු කරයි
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – දේශපාලන විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 02 (නවසීලන්තය) — නවසීලන්තයේ වසර හතළිහක් පුරා පවතින න්යෂ්ටික අවිවලින් තොර ප්රතිපත්තිය (nuclear-free stance) කිසිසේත්ම වෙනස් නොවන බව අග්රාමාත්ය ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් මහතා අද (02) උදෑසන අවධාරණය කළේය.
ප්රතිපත්තියේ ස්ථාවරත්වය
- අගමැතිවරයාගේ ප්රකාශය: න්යෂ්ටික බලයෙන් ක්රියාත්මක වන යාත්රා නවසීලන්ත ජල සීමාවට ඇතුළු වීමට ඉඩ නොදෙන වත්මන් ප්රතිපත්තිය “සාකච්ඡා කළ නොහැකි” (non-negotiable) එකක් බව අගමැතිවරයා යළිත් තහවුරු කළේය.
- ආරක්ෂක අමාත්යවරයාගේ අදහස්: පසුගිය සතියේ සිංගප්පූරුවේ පැවති සමුළුවකදී ආරක්ෂක අමාත්ය ක්රිස් පෙන්ක් (Chris Penk), න්යෂ්ටික අවි සහ න්යෂ්ටික ප්රචාලනය (nuclear propulsion) අතර වෙනස පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම ප්රයෝජනවත් විය හැකි බව පවසා තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, අගමැති ලක්සන් පැවසුවේ අමාත්යවරයාට තම අදහස වඩා හොඳින් ප්රකාශ කිරීමට තිබූ බවත්, ප්රතිපත්තියේ කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවන බවත්ය.
- රාජ්ය තාන්ත්රික බලපෑම: හිටපු ආරක්ෂක අමාත්ය වේන් මැප් (Wayne Mapp) පෙන්වා දුන්නේ, මෙම ප්රතිපත්තිය පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීම ජාත්යන්තර සබඳතාවලට අහිතකර විය හැකි බවයි. ඔහු සිහිපත් කළේ, ජෝන් කී රජය සමයේ මෙම ස්ථාවරය පැහැදිලිව ප්රකාශ කිරීමෙන් පසු අමෙරිකාව සමඟ පැවති සබඳතා වඩාත් ශක්තිමත් වූ බවයි.
ආරක්ෂක වියදම් සහ විදේශ විවේචන
- අමෙරිකානු යුද ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් විසින් නවසීලන්තය “නිදහසේ ප්රයෝජන ලබන්නෙක්” (freeloading) ලෙස හැඳින්වීම අගමැති ලක්සන් ප්රතික්ෂේප කළේය. නවසීලන්තයේ ආරක්ෂක වියදම් තීරණය කරන්නේ රටේම අවශ්යතා මත මිස අන් අයගේ පීඩනය මත නොවන බව ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
- ආරක්ෂක අයවැය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 2% දක්වා ඉහළ නැංවීමට රජය කටයුතු කරමින් සිටින අතර, විපක්ෂ නායක ක්රිස් හිප්කින්ස් ද ඊට සහය පළ කරමින් පැවසුවේ නවසීලන්තයේ ආරක්ෂක උපකරණ යාවත්කාලීන කිරීමේ අවශ්යතාවය පවතින බවයි.
