නවසීලන්තයේ ඖෂධ අර්බුදය: ජීවිත රක්ෂා කරන නවීන ඖෂධ 137ක් වසර 6කට වඩා වැඩි කාලයක් ‘බලාපොරොත්තු ලැයිස්තුවේ’!

විශේෂ සෞඛ්‍ය සහ ප්‍රතිපත්ති පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන් (Wellington) — 2026 මාර්තු 25, ප.ව. 07:43 — නවසීලන්ත වැසියන් මිලියන හතරකට අධික පිරිසකට අත්‍යවශ්‍ය වන නවීන ඖෂධ වර්ග රැසක් ලබාදීම වසර ගණනාවක සිට ප්‍රායෝගිකව අඩාල වී ඇති බව Medicines New Zealand ආයතනය විසින් නිකුත් කරන ලද වාර්තාවක සඳහන් වේ.

1. වසර 30ක අඩුවැය පියවීම (Underinvestment)

ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක ග්‍රේම් ජාවිස් (Graeme Jarvis) මහතා පවසන්නේ පසුගිය වසර 30ක කාලය පුරාම රජයේ ඖෂධ අයවැය සඳහා ප්‍රමාණවත් මුදලක් වෙන් කර නොමැති බවයි.

• OECD සාමාන්‍යය: අනෙකුත් සංවර්ධිත රටවල් (OECD රටවල්) සිය ඖෂධ අයවැය සඳහා වැය කරන මුදලින් නවසීලන්තය වැය කරන්නේ තුනෙන් එකක් (1/3) වැනි සුළු මුදලකි.
• ප්‍රමාදය: Pharmac ආයතනයේ ‘Options for Investment’ හෙවත් ආයෝජනය සඳහා වන විකල්ප ලැයිස්තුවේ ඇති ඖෂධ 137ක් සාමාන්‍යයෙන් වසර හයහමාරක කාලයක් තිස්සේ අනුමැතිය බලාපොරොත්තුවෙන් පවතී. මෙයින් 83%ක්ම අනෙකුත් රටවල සාමාන්‍ය ප්‍රතිකාර (Standard-of-care) ලෙස දැනටමත් භාවිත කෙරේ.

2. පවතින රෝග සහ සෞඛ්‍ය පද්ධතියට බලපෑම

මෙම ලැයිස්තුවේ ඇති ඖෂධ පිළිකා, දුර්ලභ රෝග, ස්නායු ආබාධ (මානසික සෞඛ්‍ය, අපස්මාරය), දියවැඩියාව සහ හෘද රෝග වැනි බරපතල තත්ත්වයන් සඳහා අතිශය වැදගත් වේ.

• වැළැක්විය හැකි පිරිවැය: මෙම ඖෂධ නිසි කලට ලබා නොදීම නිසා රෝගීන් රෝහල් ගත කිරීමට සිදුවන අතර, එමගින් සෞඛ්‍ය පද්ධතියට දැරීමට සිදුවන පිරිවැය ඖෂධ සඳහා වැයවන මුදලට වඩා බෙහෙවින් වැඩි බව ජාවිස් මහතා පෙන්වා දෙයි.
• අත්‍යවශ්‍ය මුදල: මෙම ප්‍රමුඛතා ලැයිස්තුවේ ඇති සියලුම ඖෂධ අනුමත කිරීමට ඩොලර් මිලියන 328 ක පමණ මුදලක් අවශ්‍ය වේ. මෙය සමස්ත සෞඛ්‍ය අයවැයෙන් (Vote Health) 1%ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයකි.

3. රජයේ ස්ථාවරය

සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය සිමියොන් බ්‍රවුන් (Simeon Brown) මහතාගේ කාර්යාලය ප්‍රකාශ කරන්නේ, එළඹෙන අයවැය දිනයට පෙර අරමුදල් පිළිබඳ අදහස් දැක්විය නොහැකි බවයි. කෙසේ වෙතත්, 2024 වසරේදී Pharmac ආයතනය සඳහා ඩොලර් මිලියන 604 ක වාර්තාගත ආයෝජනයක් සිදු කළ බවත්, එමගින් පිළිකා ඖෂධ 33ක් ඇතුළු ප්‍රතිකාර ක්‍රම රැසක් අලුතින් හඳුන්වා දුන් බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය. Pharmac සඳහා වගකිව යුතු අමාත්‍ය ඩේවිඩ් සේමූර් (David Seymour) මහතා ද පිළිගන්නේ ඖෂධ සඳහා අරමුදල් වෙන් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තවමත් ප්‍රමාද වැඩි බවයි.