ජල යටිතල පහසුකම් නැංවීමට වසරකට ඩොලර් බිලියන 4ක් – අමාත්‍ය සයිමන් වොට්ස්ගෙන් විශේෂ හෙළිදරව්වක්

විශේෂ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන් — 2026 අප්‍රේල් 24 (අද) — නවසීලන්තයේ ජල සැපයුම් සහ අපද්‍රව්‍ය පද්ධති ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ඉදිරි දශකය තුළ ඩොලර් බිලියන 40කට අධික පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවනු ඇතැයි පළාත් පාලන අමාත්‍ය සයිමන් වොට්ස් මහතා ප්‍රකාශ කරයි.

1. වසර 125ක ආයෝජනය වසර 10කින්

ස්වාධීන යටිතල පහසුකම් කොමිසම (Te Waihanga) පෙන්වා දෙන්නේ 1885 වසරේ සිට ගතවූ වසර 125 තුළ සමස්ත නවසීලන්තයම ජල සේවා සඳහා වැය කළ මුදලට සමාන මුදලක් ඉදිරි වසර 10 තුළ පමණක් වැය කිරීමට සිදුවන බවයි.

• පිරිවැය: ඉදිරි වසර 10 සඳහා ඇස්තමේන්තුගත පිරිවැය ඩොලර් බිලියන 49කි.
• වාර්ෂික වැය: වසරකට ඩොලර් බිලියන 4ක පමණ මුදලක් මේ සඳහා අවශ්‍ය වනු ඇත.

2. පිරිවැය දරන්නේ කවුද?

අමාත්‍යවරයා පැහැදිලි කරන පරිදි, මෙම දැවැන්ත ආයෝජනය සඳහා මූලිකවම දායක වීමට සිදුවන්නේ දේපළ බදු ගෙවන්නන් (Ratepayers) හටය.

• ජල ගාස්තු: දැනට ඕක්ලන්ඩ් වැනි ප්‍රදේශවල පවතින ජල ගාස්තු ක්‍රමය (Water charging) ඉදිරියේදී දිවයිනේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලටත් ව්‍යාප්ත වීමේ හැකියාවක් පවතී.
• ණය ලබාගැනීම: යටිතල පහසුකම් ගොඩනැගීමේදී සභා මගින් ණය ලබාගැනීම අනිවාර්ය වනු ඇත. “අද ජීවත්වන ජනගහනය පමණක් ඉදිරි වසර 100ක යටිතල පහසුකම් සඳහා මුදල් ගෙවීම අසාධාරණයි. ඒ නිසා දිගුකාලීන ණය ක්‍රම හරහා මෙය සමබර කළ යුතුයි,” යනුවෙන් අමාත්‍යවරයා පවසයි.

3. ‘Local Water Done Well’ ප්‍රතිසංස්කරණ

රජයේ නව ප්‍රතිසංස්කරණවල අරමුණ වන්නේ ජල සේවා සපයන ආයතන මූල්‍යමය වශයෙන් ස්වාධීන සහ ශක්තිමත් ආයතන බවට පත් කිරීමයි. දැනට පවතින නල පද්ධති වසර 50 සිට 80 දක්වා පැරණි ඒවා වීම නිසා පිරිවැය ඇස්තමේන්තු කිරීම පවා අභියෝගයක් වී තිබේ. ඕක්ලන්ඩ්හි WaterCare ආයතනය පමණක් දිනකට යටිතල පහසුකම් වෙනුවෙන් ඩොලර් මිලියන 4ක් වැය කරන බව ද මෙහිදී අනාවරණය විය.

දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏

නවසීලන්තය පුරා පවතින ජල නල පද්ධති දිරාපත් වීම සහ අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය නිසි ලෙස සිදු නොවීම වර්තමානයේ විශාල ගැටලුවක් වී තිබේ. 1980 සහ 90 දශකවල සිදු නොවූ ආයෝජනවල බර අද දවසේ බදු ගෙවන්නන් මත පැටවීම කණගාටුදායක වුවත්, එය තවදුරටත් මගහැරිය නොහැකි තත්ත්වයකි. අමාත්‍යවරයා පවසන පරිදි ජල ගාස්තු හඳුන්වා දීම ජනතාවට අමතර බරක් විය හැකි වුවද, ආරක්ෂිත සහ තිරසාර ජල සේවාවක් සහතික කිරීමට නම් එවැනි පියවරක් අත්‍යවශ්‍ය වනු ඇත.