කෘතිම බුද්ධියේ (AI) සැඟවුණු පාරිසරික පිරිවැය: නවතම ගෝලීය වාර්තාවකින් හෙළිදරව් වේ

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – පාරිසරික විශේෂ වාර්තාව

2026 ජූනි 04 (නිව්සීලන්තය) — කෘතිම බුද්ධිය (AI) භාවිතා කිරීමේදී අපට නොපෙනෙන දැවැන්ත පාරිසරික හා කාබන් පියසටහනක් ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අනුබද්ධ ආයතනයක් මගින් නිකුත් කළ නවතම ගෝලීය වාර්තාවකින් අනාවරණය වේ. දිනෙන් දින වැඩිවන AI භාවිතය හේතුවෙන් ලොව පුරා විදුලි බලය සහ ජල සම්පත් විශාල වශයෙන් පරිභෝජනය වෙමින් පවතින බව එම වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.

AI වල පාරිසරික බලපෑම

• විදුලි බල පරිභෝජනය: ගෝලීය AI භාවිතය සඳහා වසරකට ටෙරාවොට්-පැය (TWh) 93ක විදුලි බලයක් වැය වේ. මෙය නවසීලන්තයේ වාර්ෂික විදුලි උත්පාදනය මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි අගයකි. 2030 වන විට මෙම අගය 374 TWh දක්වා ඉහළ යා හැකි බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත.
• දත්ත මධ්‍යස්ථානවල කාර්යභාරය: දැනට දත්ත මධ්‍යස්ථාන මගින් භාවිතා කරන මුළු විදුලියෙන් 20%ක් AI සඳහා වැය වන අතර, 2030 වන විට එය 40% දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
• පරිශීලක අන්තර්ක්‍රියා: ChatGPT වැනි AI මෙවලමක් මගින් සරල විමසුමක් සිදු කිරීමේදී වැය වන ශක්තිය LED බල්බයක් මිනිත්තු කිහිපයක් දල්වා තැබීමට සමාන වේ. සාමාන්‍ය අන්තර්ජාල සෙවුමකට වඩා 10 ගුණයක වැඩි විදුලියක් ‘Generative search’ සඳහා වැය වේ.
• වීඩියෝ උත්පාදනය: ඉහළ විභේදනයකින් යුත් එක් AI වීඩියෝ දර්ශනයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා වැය වන ශක්තිය, AI රූප සිය ගණනක් නිර්මාණය කිරීමට වැය වන ශක්තියට වඩා වැඩි බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.

ජල සහ ඉඩම් භාවිතය

• ජල පරිභෝජනය: දත්ත මධ්‍යස්ථාන සිසිලනය කිරීම සඳහා අතිවිශාල ජල ප්‍රමාණයක් වැය වේ. 2030 වන විට AI ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ට්‍රිලියන 3.7ක ජල ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇත.
• භූමි පරිභෝජනය: AI විදුලි පරිභෝජනය සඳහා පමණක් 2030 වන විට ඕක්ලන්ඩ් නගරයට වඩා විශාල භූමි ප්‍රමාණයක් (වර්ග කිලෝමීටර් 6000ක්) වැය වනු ඇත.

නවසීලන්තයට බලපෑම

දකුණු දිවයිනේ ඉදිවීමට නියමිත ‘AI කර්මාන්ත ශාලාව’ (AI factory) රටේ දෙවන විශාලතම විදුලි පරිභෝජකයා වීමට නියමිතය. විශේෂඥයින් පවසන්නේ මෙවැනි දැවැන්ත ව්‍යාපෘති සඳහා දේශීය සම්පත් උපයෝගී කර ගැනීමේදී වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුතු බවයි.

• වයිකාටෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ටෙ ටකා කීගන් (Te Taka Keegan) පවසන්නේ, දත්ත මධ්‍යස්ථාන සඳහා පවතින සම්පත් සූරා කෑමට ඉඩ නොදී, ඒවා වෙනම සංවර්ධන අනුමැතියකට යටත් කළ යුතු බවයි.
• විද්‍යාඥයින් පවසන්නේ අපට අවශ්‍ය සේවාවන් සඳහා වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ දේශීයව සකස් කළ AI මාදිලි දියුණු කිරීම අනාගතයට වඩාත් සුදුසු බවයි.