ඔබේ සෞඛ්‍යය ගැන අනාවැකි කියන ‘වාඩිවීමේ සහ නැගිටීමේ’ පරීක්ෂණය: ඔබේ ශරීරය සහ මොළය අතර සම්බන්ධය කෙබඳුද?

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – සෞඛ්‍ය සහ යහපැවැත්ම විශේෂ වාර්තාව

2026 ජූනි 22 (ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය) — දිනපතා අප සිදුකරන වාඩිවීම සහ නැගිටීම වැනි සරල චලනයන් අපගේ ශාරීරික සෞඛ්‍යය, මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ආයු කාලය පිළිබඳව වැදගත් දර්ශකයක් වන බව නවතම පර්යේෂණවලින් හෙළි වී තිබේ.

නූතන කාර්යබහුල ජීවිතය තුළ බොහෝ දෙනා වැඩි කාලයක් වාඩි වී සිටීමට පුරුදු වී සිටින අතර, මෙම සරල ව්‍යායාමය නිසි පරිදි සිදුකිරීම මගින් කායික මෙන්ම මානසික යහපැවැත්මද සැලකිය යුතු ලෙස දියුණු කර ගත හැකි බව විශේෂඥයින් පවසයි.

මොළය සහ ශරීරය අතර සම්බන්ධය

වැලිංටන් නුවර ‘Plexity’ ආයතනයේ නිර්මාතෘ, ස්නායු-ව්‍යායාම පුහුණුකාරිනියක වන රූබි ටැලී පෙන්වා දෙන්නේ වාඩි වී සිටින ඉරියව්වෙන් කිසිදු බාධාවකින් තොරව නැගිටීම යනු සෞඛ්‍ය සම්පන්න ස්නායු පද්ධතියක ලක්ෂණයක් බවයි.

• ස්නායු සෞඛ්‍යය: චලනය සිදුවන්නේ මොළයේ අණ කිරීම් අනුවය. එබැවින් නැගිටීමේදී ගැටලු ඇති වේ නම්, එය ශරීරයේ ශක්තිය හෝ සමබරතාව පමණක් නොව, මොළය සහ ශරීරය අතර පවතින ස්නායු මාර්ගවල ගැටලුවක්ද විය හැකිය.
• ආයු කාලය සහ සාර්ථකත්වය: මධ්‍යම වයසේ සහ වැඩිහිටි පුද්ගලයින්ට කිසිදු ආධාරයකින් තොරව බිම සිට නැගිටීමේ හැකියාව තිබේ නම්, ඔවුන්ට ඉදිරි දශකයක කාලය තුළ හෘද වාහිනී රෝගවලින් මිය යාමේ අවදානම අඩු බව යුරෝපීය හෘද රෝග විද්‍යා සඟරාවේ පළ වූ පර්යේෂණයකින් හෙළි වී ඇත.

ඔබේ හැකියාව පරීක්ෂා කරන්නේ කෙසේද?

විශේෂඥයින් පවසන්නේ නිවැරදි ඉරියව්වෙන් මෙම පරීක්ෂණ සිදුකිරීම වැදගත් බවයි.

• පුටුවකින් නැගිටීම (Sit-to-stand): පුටුවක වාඩි වී පාද උරහිස් පළලට තබා, උකුලෙන් ඉදිරියට නැඹුරු වී, ශරීරයේ ගම්‍යතාව (momentum) භාවිතා කර ස්ථාවරව නැගිටීම.
• බිම සිට නැගිටීම (Sit-to-rise): ලකුණු 10ක පරිමාණයක් යොදාගෙන, නැගිටීමේදී අත් හෝ දණහිස් ආධාර ලබා ගන්නා සෑම අවස්ථාවකම ලකුණක් බැගින් අඩු කරමින් ඔබේ ශාරීරික හැකියාව මැන බැලීම.
  • සැලකිය යුතුයි: සන්ධි ආබාධ හෝ කොඳු ඇට පෙළේ ගැටලු ඇති අය පරෙස්සමින් මෙය සිදුකළ යුතු අතර, අපහසු නම් ආධාරක භාවිතා කිරීමේ වරදක් නැත.

වැඩිපුර නැගිටීම වැදගත් වන්නේ ඇයි?

AUT විශ්වවිද්‍යාලයේ භෞතචිකිත්සක මහාචාර්ය ඩන්කන් රීඩ් පෙන්වා දෙන්නේ දිනකට අවම වශයෙන් 10 වතාවක්වත් වාඩි වී නැගිටීමේ ව්‍යායාමය කිරීම හෝ සෑම මිනිත්තු 20-30කට වරක්ම වාඩි වී සිටින ඉරියව්වෙන් මිදී ඇවිදීම ඉතා වැදගත් බවයි.

• මාංශ පේශි සහ අස්ථි සෞඛ්‍යය: ක්‍රියාකාරී නොවීම නිසා මාංශ පේශි ක්ෂය වීම (sarcopenia) සිදුවේ. ඇවිදීම සහ නැගිටීම මගින් අස්ථි ශක්තිමත් කෙරේ.
• මානසික සහ ආමාශගත සෞඛ්‍යය: චලනය වීමෙන් රුධිර සංසරණය වැඩි වී මොළයට ඔක්සිජන් ලැබීම මෙන්ම, ‘එන්ඩොර්ෆින්’ වැනි සතුට ගෙන දෙන රසායන නිපදවීම සිදු වේ. තවද, නිරන්තර චලනය ආමාශගත රෝග (මලබද්ධය වැනි) පාලනයටද උපකාරී වේ.

සෑම කුඩා වැඩිදියුණු කිරීමක්ම ඔබේ ආයු කාලය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරන බව විශේෂඥයින් අවධාරණය කරයි. එබැවින් අද සිටම ඔබේ වාඩිවීම සහ නැගිටීම පිළිබඳව වඩාත් අවධානයෙන් සිටීම ඔබේ දීර්ඝායුෂ උදෙසා තබන පියවරක් වනු ඇත.