උද්ධමනය 3.7% දක්වා ඉහළ යාමේ අවදානමක් – ඉන්ධන මිල වැඩි වුවත් බදු සහන නැතැයි මුදල් අමාත්යවරිය කියයි
ආර්ථික සහ ජීවන වියදම් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන් — 2026 මාර්තු 16 — ඉරාන යුද්ධය 2026 වසර අවසානය දක්වා ඇදී ගියහොත් නවසීලන්ත ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑම් එල්ල වනු ඇතැයි මුදල් අමාත්යවරිය පවසයි. ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම නිසා පවුල් ඒකක මත පැටවෙන පීඩනය අවම කිරීමට රජය දිනපතා තත්ත්වය සමාලෝචනය කරමින් සිටී.
1. උද්ධමනය සහ ආර්ථික වර්ධනය
භාණ්ඩාගාරයේ (Treasury) නවතම අනාවැකි අනුව, පවතින අර්බුදය හමුවේ උද්ධමනය 3.7% දක්වා ඉහළ යා හැකිය.
- සංසන්දනය: මෙම අගය දැනට ඕස්ට්රේලියාව මුහුණ දෙන උද්ධමන අනුපාතයට වඩා අඩු මට්ටමක පවතින බව අමාත්යවරිය පෙන්වා දෙයි.
- ධනාත්මක බලාපොරොත්තු: පවතින බාධක මධ්යයේ වුවද, නවසීලන්ත ආර්ථිකය මේ වසරේ අවම වශයෙන් 2.5%ක වර්ධනයක් අත්කර ගනු ඇතැයි රජය අපේක්ෂා කරයි.
2. ඉන්ධන මිල සහ සංචිත තත්ත්වය
පසුගිය දින කිහිපය තුළ පෙට්රල් මිල ලීටරයකට ශත 45-50 කින් සහ ඩීසල් මිල ශත 72 කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත.
- පිරිවැය: සාමාන්ය මෝටර් රථයක ටැංකියක් පිරවීමට දැන් අමතර ඩොලර් 23ක් පමණ වැය වේ.
- සංචිත: මාර්තු 8 වැනිදා වන විට රට තුළ පවතින හෝ මග එන ඉන්ධන තොග මෙසේය:
- පෙට්රල්: දින 57කට ප්රමාණවත්.
- ඩීසල්: දින 49කට ප්රමාණවත්.
- ගුවන් යානා ඉන්ධන: දින 47කට ප්රමාණවත්.
3. රජයේ සහන වැඩපිළිවෙළ
ඉන්ධන බද්ද අඩු කිරීම මගින් ජනතාව වැඩිපුර ඉන්ධන භාවිතයට පෙළඹෙන බැවින් රජය එම පියවර නොගන්නා බව විලිස් මහත්මිය පැවසුවාය. ඒ වෙනුවට:
- ඉලක්කගත සහන: සහන අවශ්යම පිරිස (උදාහරණ ලෙස දකුණු ඕක්ලන්ඩ් හි අඩු ආදායම්ලාභී සේවකයින්) වෙත සෘජුවම සහන ලබා දීමේ ක්රමවේදයක් භාණ්ඩාගාරය සමඟ එක්ව සකස් කරමින් සිටියි.
- බැංකු සහය: ව්යාපාරිකයින් මුහුණ දෙන මූල්ය දුෂ්කරතා සඳහා සහය වන ලෙස බැංකුවලින් ඉල්ලා ඇත.
- පොදු ප්රවාහනය: දැනටමත් රජය විසින් සහන ලබා දී ඇති පොදු ප්රවාහන සේවාවන් උපරිම ලෙස භාවිතා කරන ලෙස ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
“අපි ජනතාවට ගෙදර ඉඳන් වැඩ කරන්න කියලා නියෝග කරන්නේ නැහැ. නවසීලන්ත වැසියන් බුද්ධිමත්. ඉන්ධන ඉතිරි කරගන්නා ආකාරය ඔවුන් දන්නවා,” යැයි අමාත්යවරිය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළාය.
