ඉන්දියාව සමඟ නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම: විරුද්ධවාදීන් ‘විකටයින්’ ලෙස හඳුන්වමින් හිටපු අගමැති සර් ජෝන් කී විවේචනය කරයි

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

2026 ජූලි 14 — ඉන්දියාව සහ නවසීලන්තය අතර අත්සන් තබා ඇති නව නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමට (FTA) විරුද්ධ වන ඕනෑම අයෙකු “විකටයෙකු” (Clown) ලෙසත්, ඔවුන්ට ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් නොමැති බවත් හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය සර් ජෝන් කී (Sir John Key) ප්‍රකාශ කර තිබේ.

සර් ජෝන් කී ගේ ස්ථාවරය

ගුවන්විදුලි වැඩසටහනකට එක්වෙමින් හිටපු අග්‍රාමාත්‍යවරයා පෙන්වා දුන්නේ, බිලියන 1.4ක ජනගහනයක් සිටින ඉන්දියාව වැනි දැවැන්ත වෙළඳපලක් සමඟ එක්වීම නවසීලන්තයේ අනාගත ආර්ථික දියුණුවට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් බවයි.

• ආර්ථික අවස්ථාව: “ලෝකයේ සුපිරි බලවතුන් ලෙස එක්සත් ජනපදය, චීනය සහ ඉන්දියාව හඳුනාගත හැකියි. වසරකට 7%ක පමණ වර්ධනයක් දක්වන ඉන්දියාව වැනි වෙළඳපලක් සමඟ අත්වැල් බැඳ නොගන්නේ මන්ද?” යනුවෙන් ඔහු ප්‍රශ්න කරයි.
• ගිවිසුමේ වාසි: මෙම ගිවිසුම හරහා නවසීලන්තයේ දැනට පවතින අපනයනවලින් 95%ක්ම බදු රහිතව හෝ අඩු බදු යටතේ ඉන්දියාවට අපනයනය කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත.

දේශපාලන විරෝධතා

මෙම ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් රජයේ හවුල්කාර පක්ෂයක් වන ‘NZ First’ පක්ෂය සහ එහි නායක වින්ස්ටන් පීටර්ස් මහතා දැඩි විරෝධයක් පළ කර තිබේ. විශේෂයෙන්ම ගිවිසුමේ අන්තර්ගත ආයෝජන වගන්ති (Investment clause) සහ ඉන්දියාවේ ප්‍රයිවට් අංශයේ ආයෝජන ඉලක්කයන් පිළිබඳව ඔවුන් ගැටලු මතු කරති.

• ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි මහතාගේ නවසීලන්ත සංචාරයේදී, මෙම ආයෝජන ඉලක්කය “ස්ථීර කැපවීමක්” බව ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ, වින්ස්ටන් පීටර්ස් මහතා එය ව්‍යාකූල තත්ත්වයක් බව පවසමින් විවේචනය කළේය.

ගිවිසුමේ අනාගතය

මෙම ගිවිසුම මේ වන විට පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය සඳහා ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, වසර අවසානය වන විට එය බලාත්මක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. කිරි නිෂ්පාදන සඳහා ඉන්දියාවේ දැඩි ආරක්ෂිත වෙළඳ ප්‍රතිපත්තියක් පැවතියද, ළදරු කිරිපිටි ඇතුළු උසස් තත්ත්වයේ කිරි නිෂ්පාදන සඳහා ඉදිරි වසර හත තුළ බදු ඉවත් කිරීමට නියමිතය.

සර් ජෝන් කී අවධාරණය කරන්නේ, යම් යම් අඩුපාඩු පැවතියද, දීර්ඝකාලීනව මෙම ගිවිසුම නවසීලන්තයට අතිවිශාල වාසිදායක වනු ඇති බවයි.