“සඳේ ‘ග්‍රෑන්ඩ් කැනියොන්’ දසුන මිනිස් ඇසට හසුවෙයි” – ආටෙමිස් ගගනගාමීන් සඳ වටා යන ඓතිහාසික චාරිකාවේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක.

විශේෂ විද්‍යා පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

කෙනඩි අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය/වොලින්ටන් — 2026 අප්‍රේල් 06 — ‘ආටෙමිස් 2’ (Artemis II) මෙහෙයුමට එක්ව සිටින ගගනගාමීන් හතර දෙනා සඳෙහි මීට පෙර කිසිදු මිනිසෙකු දැක නොමැති “ඔරියන්ටේල් බේසින්” (Orientale Basin) හෙවත් සඳෙහි ‘ග්‍රෑන්ඩ් කැනියොන්’ ලෙස හැඳින්වෙන දැවැන්ත ආවාටය සජීවීව දැකීමේ භාග්‍යය ඊයේ (05) හිමිකර ගත්හ. මෙය වසර 50කට අධික කාලයකට පසු සඳ වටා මිනිසුන් රැගත් යානයක් ගමන් කරන ප්‍රථම අවස්ථාවයි.

1. මිනිස් ඇසට හසු වූ අසිරිමත් දසුන්

පෘථිවියේ සිට සැතපුම් 200,000ක් පමණ දුරින් ගමන් කරන ඔරියන් (Orion) යානයේ සිටින ගගනගාමීන් සඳෙහි ඈත පැත්ත (Far Side) පිළිබඳ විශ්මිත තොරතුරු වාර්තා කර ඇත.

• ඔරියන්ටේල් බේසින්: මීට පෙර රොබෝ කැමරාවලට පමණක් හසු වූ මෙම දැවැන්ත ආවාටය, සම්පූර්ණයෙන් මිනිස් ඇසින් දුටු පළමු අවස්ථාව මෙය බව නාසා (NASA) ආයතනය තහවුරු කළේය.
• ගගනගාමී ක්‍රිස්ටිනා කොක්: “කිසිම මිනිසෙකු මීට පෙර මේ ආවාටය දැකලා තිබුණේ නැහැ. අද අපි ඒ දසුන දකින්න තරම් වාසනාවන්ත වුණා,” යැයි ඇය අභ්‍යවකාශයේ සිට සජීවීව පැවසුවාය.

2. මෙහෙයුමේ ඉදිරි ගමන සහ වාර්තා

දින 10ක මෙහෙයුමක යෙදී සිටින මෙම කණ්ඩායම මේ වන විට සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණ බල ප්‍රදේශයට (Lunar sphere of influence) ඇතුළු වෙමින් සිටිති.

• දුරම චාරිකාව: සියල්ල සැලසුම් පරිදි සිදු වුවහොත්, ක්‍රිස්ටිනා කොක්, රීඩ් වයිස්මන්, වික්ටර් ග්ලෝවර් සහ ජෙරමි හැන්සන් යන ගගනගාමීන් පෘථිවියේ සිට වැඩිම දුරක් ගමන් කළ මිනිසුන් ලෙස ලෝක වාර්තාවක් තබනු ඇත.
• භූ විද්‍යා පුහුණුව: සඳ මතුපිට ඇති පැරණි ලාවා ගලායාම් සහ ආවාට ඡායාරූපගත කර විස්තර කිරීම සඳහා මෙම ගගනගාමීන්ට විශේෂ භූ විද්‍යා පුහුණුවක් ලබා දී තිබේ.
• සුවිශේෂී දසුන: ඇපලෝ මෙහෙයුම් සඳ මතුපිට සිට සැතපුම් 70ක් ඉහළින් ගමන් කළ ද, ආටෙමිස් 2 යානය සැතපුම් 4,000ක් ඉහළින් ගමන් කරයි. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ සඳෙහි සම්පූර්ණ ගෝලීය දසුන සහ ධ්‍රැවීය ප්‍රදේශ එකවර දැකීමට හැකි වීමයි.

3. අභ්‍යවකාශයේ ජීවිතය සහ මනෝභාවය

ගගනගාමීන් ඉතා උද්‍යෝගයෙන් මෙම මෙහෙයුමට එක්ව සිටින අතර, ඔවුන්ට පෘථිවියේ සිටින තම පවුලේ සාමාජිකයන් සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමට ද අවස්ථාව සලසා දී ඇත.

• මනෝභාවය: “මම මෙහේ ගොඩක් දුර ඉන්නේ, ඒත් එක මොහොතකට මගේ පවුල මුණගැහෙන්න ලැබුණා. ඒක මගේ ජීවිතේ සුන්දරම මොහොතක්,” යැයි අණදෙන නිලධාරී රීඩ් වයිස්මන් පැවසීය.
• තාක්ෂණය: ඡායාරූප ලබා ගැනීම සඳහා සාමාන්‍ය ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන පවා භාවිතා කිරීමට නාසා ආයතනය මෙවර අවසර දී තිබීම විශේෂත්වයකි.