“පෙට්රල් බිල 30% කින් ඉහළට” – ඉන්ධන මිල නිසා නිව්සීලන්ත වැසියන්ගේ කෑම බීම සහ විනෝදාංශ කප්පාදු වෙයි.
විශේෂ ආර්ථික පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නිව්සීලන්තය — 2026 අප්රේල් 03 — නිව්සීලන්තයේ ප්රධානතම බැංකුවක් නිකුත් කළ නවතම දත්ත වාර්තා අනුව, පසුගිය මාර්තු මාසය තුළ මෙරට වැසියන් ඉන්ධන සඳහා වැය කළ මුදල 30% කට ආසන්න ප්රමාණයකින් ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙම දැවැන්ත පිරිවැය ඉහළ යාම හමුවේ ජනතාව තම ආහාර පාන සහ අනෙකුත් අත්යවශ්ය නොවන වියදම් දැඩි ලෙස සීමා කිරීමට පෙළඹී ඇති බව එම දත්ත මගින් අනාවරණය වේ.
1. ඉන්ධන වියදම සහ පාරිභෝගික චර්යාව
ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ ෂැරන් සෝල්නර් (Sharon Zollner) පෙන්වා දෙන්නේ ඉන්ධන සඳහා වැයවූ මුදල ඉහළ ගොස් ඇත්තේ ජනතාව වැඩිපුර රිය පැදවීම නිසා නොව, හුදෙක් ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම නිසාම බවයි.
- තොග රැස් කිරීම: මිල තවත් ඉහළ යනු ඇතැයි යන බිය සහ සැපයුම අඩාල වේ යැයි පවතින සැකය නිසා ගොවීන් සහ සාමාන්ය වැසියන් තම වාහනවල ටැංකි උපරිමයෙන් පුරවා ගැනීමට (Stockpiling) උත්සාහ කර ඇති බව පෙනී යයි.
- පොදු ප්රවාහනය: ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමත් සමඟ පොදු ප්රවාහන සේවා සඳහා වන වියදම 14.2% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙය ජනතාව පෞද්ගලික වාහන භාවිතයෙන් බැහැර වීමට උත්සාහ කරන බවට ලකුණකි.
2. විදුලි වාහන (EV) අලෙවියේ පිම්මක්
ඉන්ධන අර්බුදය හමුවේ නිව්සීලන්ත වැසියන් වේගයෙන් විදුලි වාහන වෙත යොමු වෙමින් පවතී.
- වාර්තාගත අලෙවිය: පසුගිය මාර්තු මාසයේදී පමණක් බැටරි මගින් ක්රියා කරන විදුලි වාහන (Full Battery EVs) 2,890 ක් ලියාපදිංචි වී ඇත. මෙය පසුගිය වසරේ මාර්තු මාසයට සාපේක්ෂව සිව් ගුණයක (400% ක) වර්ධනයකි.
3. ආගන්තුක සත්කාර සහ ආහාර ක්ෂේත්රයට එල්ල වූ පහර
ජනතාවට ඉන්ධන සඳහා වැඩිපුර මුදල් වැය කිරීමට සිදුවීම නිසා ඔවුන් වෙනත් වියදම් කප්පාදු කර ඇත.
- ආපනශාලා සහ බාර්: කැෆේ, අවන්හල්, බාර් සහ ක්ෂණික ආහාර (Fast Food) සඳහා වැය කරන මුදල මාර්තු මාසයේදී කැපී පෙනෙන ලෙස පහත වැටී තිබේ.
- සුපිරි වෙළඳසැල්: සුපිරි වෙළඳසැල්වල සිදුකරන වියදම් පවා පහත වැටී ඇති අතර, එයින් ගම්ය වන්නේ ජනතාව ආහාර ද්රව්ය මිලදී ගැනීමේදී මීට වඩා පරෙස්සම් වන බවයි.
- අඩු ආදායම්ලාභීන්ට බලපෑම: පාවිච්චි කරන ලද භාණ්ඩ අලෙවි කරන වෙළඳසැල්වල (Second-hand shops) වියදම් පහත වැටීමෙන් පෙනී යන්නේ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වලට දැඩි ලෙස බලපා ඇති බවයි.
