මෙතනෙක්ස් (Methanex) සමාගම ඉවත්ව යාම නවසීලන්තයේ ගෑස් මිල කෙරෙහි බලපාන්නේ කෙසේද?

4MCRZG9_image_crop_120026

නවසීලන්තයේ විශාලතම ස්වාභාවික ගෑස් පාරිභෝගිකයා වන මෙතනෙක්ස් (Methanex) කැනේඩියානු බහුජාතික සමාගම ඉදිරි වසරේ සිට සිය මෙහෙයුම් සම්පූර්ණයෙන්ම නවතා දමා ගෑස් ගිවිසුම් විකුණා දැමීමට තීරණය කිරීමත් සමඟ, එය දේශීය කුටුම්භ සහ කුඩා ව්‍යාපාර කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑම පිළිබඳව බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ. මීට පෙර මෙරට මුළු ස්වාභාවික ගෑස් සැපයුමෙන් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් භාවිත කළ මෙම සමාගම ඉවත්වීම හරහා දේශීය වෙළෙඳපොළට අතිවිශාල ගෑස් සැපයුම් ප්‍රමාණයක් මුදා හැරේ. දැනටමත් ප්‍රධාන විදුලි උත්පාදන-සිල්ලර වෙළඳ සමාගමක් වන ජෙනිසින් එනර්ජි (Genesis Energy) විසින් ලබන වසරේ මාර්තු සිට 2029 දෙසැම්බර් දක්වා ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රධාන ගෑස් ගිවිසුම් කිහිපයක්ම අත්පත් කරගෙන ඇති බව නිවේදනය කර ඇත.

උතුරු දූපතේ ගෑස් සම්ප්‍රේෂණ ජාලය පවත්වාගෙන යන ‘ක්ලැරස්’ (Clarus) සමාගමේ පාරිභෝගික හා නියාමන අංශයේ සාමාන්‍යාධිකාරී බෙන් ගෙරිට්සන් (Ben Gerritsen) පෙන්වා දෙන්නේ දශක හතරකට අධික කාලයක් ටරାନකි (Taranaki) ප්‍රාදේශීය ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන කුළුණක් වූ මෙතනෙක්ස් ඉවත්වීම විශාල පෙරළියක් වුවද, එය කිසිසේත් අපේක්ෂා රහිත සිදුවීමක් නොවන බවයි. ගෑස් නිෂ්පාදනය අඩුවෙමින් පවතින පසුබිමක, වැඩිම වටිනාකමක් ඇති භාවිතයන් වෙත ගෑස් යොමු කිරීමේ ගෝලීය සංක්‍රාන්තියේ කොටසක් ලෙස මෙම තීරණය ගෙන ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම අතිරේක ගෑස් සැපයුම හේතුවෙන් කර්මාන්තශාලා සහ කාර්මික පාරිභෝගිකයින්ට කෙටිකාලීනව සහන ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෑත වසරවල පවතින දැඩි සැපයුම් සීමාකිරීම් හේතුවෙන් අසීරුතාවට පත්ව සිටි ව්‍යාපාරිකයින්ට මෙමඟින් යම් අස්වැසිල්ලක් ලැබෙනු ඇත.

එහෙත්, සාමාන්‍ය කුටුම්භයන්ට මින් අඩු මිලකට ගෑස් ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ නොහැකි බව ගෙරිට්සන් පෙන්වා දෙයි. මන්ද යත්, උතුරු දූපත පුරා ගෑස් බෙදා හැරීමේ නල මාර්ග පද්ධතියේ යටිතල පහසුකම් පිරිවැය ස්ථාවරව පවතින බැවිනි. තවද, දිගුකාලීනව බලන කල, මෙතනෙක්ස් වැනි දැවැන්ත පාරිභෝගිකයෙකු රට තුළ නොසිටීම නව ගෑස් ගවේෂණ සහ නිෂ්පාදන කටයුතු (exploration and production) අනුග්‍රහය දැක්වීමට අභියෝගයක් වනු ඇති බවත්, මතු අනාගතයේදී දේශීය මූලාශ්‍ර හිඟ වීම නිසා මිල ඉහළ යාමට එය හේතු විය හැකි බවත් විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවයි.