“නවසීලන්තයේ වැඩිහිටි නිවාස ගාස්තු අහස උසට” – රජයේ සහනාධාර ලැබුණත් දිනකට ඩොලර් 85 දක්වා අමතර ගාස්තු ගෙවීමට සිදුවීමේ අවදානමක්.
විශේෂ සමාජ සුභසාධන පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නිව්සීලන්තය — 2026 අප්රේල් 07 — නවසීලන්තයේ වෙසෙන වැඩිහිටි පුද්ගලයන් සඳහා විධිමත් සාත්තු සේවා (Rest Homes) සොයා යන පවුල් ඒකක, එහි පවතින අධික “ප්රිමියම්” (Premium Charges) ගාස්තු හේතුවෙන් දැඩි කම්පනයට පත්ව සිටිති. රජයේ සහනාධාර සඳහා සුදුසුකම් ලැබුවද, බොහෝ වැඩිහිටි නිවාසවල “සම්මත කාමර” (Standard Rooms) නොමැති වීම නිසා දිනකට ඩොලර් 10 සිට ඩොලර් 85 දක්වා අමතර මුදලක් ගෙවීමට පවුල්වලට සිදු වී තිබේ.
1. අමතර ගාස්තු අය කිරීමට හේතුව
වැඩිහිටි සත්කාරක සංගමයේ (Aged Care Association) ප්රධානී ට්රේසි මාටින් මහත්මිය පෙන්වා දෙන්නේ රජය ලබා දෙන ප්රතිපාදන, ගොඩනැගිලි නඩත්තුවට සහ නවීකරණයට ප්රමාණවත් නොවන බවයි.
- ප්රිමියම් ගාස්තු: කාමරයකට පෞද්ගලික වැසිකිළියක් (Ensuite) හෝ උද්යානයකට ප්රවේශය වැනි අමතර පහසුකම් ඇති විට මෙම ගාස්තු අය කෙරේ.
- සම්මත කාමර හිඟය: රයිමන් (Ryman) සහ මෙට්ලිෆ්කෙයාර් (Metlifecare) වැනි ප්රධාන පෙළේ ආයතන දැන් බොහෝ විට ගොඩනගන්නේ ප්රිමියම් මට්ටමේ කාමර පමණක් වන අතර, සාමාන්ය වැසියන්ට දැරිය හැකි සම්මත කාමර පද්ධතිය ක්රමයෙන් අතුරුදහන් වෙමින් පවතී.
2. රජයේ සහනාධාරය සහ සුදුසුකම්
නවසීලන්ත රජය විසින් වැඩිහිටි සත්කාරක සේවා සඳහා සහනාධාර ලබා දෙන්නේ නිශ්චිත වත්කම් පරීක්ෂාවකින් (Asset Test) පසුවය.
- වත්කම් සීමාව: තනි පුද්ගලයෙකුගේ වත්කම් ඩොලර් 291,825 ට වඩා අඩු විය යුතුය.
- ගෙවීම් ක්රමය: රජය විසින් අදාළ පුද්ගලයාගේ විශ්රාම වැටුපෙන් වැඩි කොටසක් ලබා ගන්නා අතර (සතියකට ඩොලර් 57ක් පමණක් ඉතිරි කර), ඉතිරි මුදල රජය විසින් වැඩිහිටි නිවාස වෙත ගෙවනු ලබයි. රෝහල් මට්ටමේ සත්කාරක සේවාවක් සඳහා රජය දිනකට ඩොලර් 352ක් පමණ වැය කරයි.
3. පවතින අර්බුදය සහ රජයේ විසඳුම්
මෙම ගාස්තු ඉහළ යාම නිසා බොහෝ පවුල්වලට සිය වැඩිහිටි ඥාතීන් සඳහා සුදුසු ස්ථානයක් සොයා ගැනීම දුෂ්කර වී ඇත. මෙය රෝහල්වල හදිසි අංශවල (ED) තදබදය ඉහළ යාමට ද හේතු වී තිබේ.
- රජයේ පියවර: පවතින ක්රමය යාවත්කාලීන කිරීම සඳහා රජය විසින් විශේෂ උපදේශක කණ්ඩායමක් පත් කර ඇති අතර, ඔවුන්ගේ නිර්දේශ 2026 මැද භාගය වන විට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
- අයවැය ප්රතිපාදන: 2025 අයවැය මගින් වැඩිහිටි නිවාස සඳහා වන ප්රතිපාදන 4% කින් ඉහළ නැංවීමටත්, ප්රාදේශීය සෞඛ්ය සේවා සඳහා අමතර ඩොලර් මිලියන ගණනක මුදලක් වෙන් කිරීමටත් රජය පියවර ගෙන ඇත.
