ඔබේ KiwiSaver මුදල් මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කරන සමාගම්වල ආයෝජනය වෙනවාද? වගකීම් සහගත ආයෝජන පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවීමක්!

විශේෂ මූල්‍ය සහ මානව හිමිකම් පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන් (Wellington) — 2026 මාර්තු 23, පෙ.ව. 08:44 — නවසීලන්ත වැසියන්ගේ විශ්‍රාම ඉතුරුම් වන KiwiSaver අරමුදල්, මානව හිමිකම් කඩකරන සමාගම්වල ආයෝජනය කිරීම පසුගිය මාස හය තුළ 43% කින් ඉහළ ගොස් ඇති බව Mindful Money ආයතනය පෙන්වා දෙයි. එම ආයෝජනවල වටිනාකම මේ වන විට ඩොලර් බිලියන 3.5 ඉක්මවා ඇත.

1. ගැටලුකාරී සමාගම් සහ ක්ෂේත්‍ර

මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ හෝ යුද ගැටුම්වලට ආධාර කරන බවට හඳුනාගත් ප්‍රධාන පෙළේ ගෝලීය සමාගම් කිහිපයකම KiwiSaver මුදල් ආයෝජනය වී තිබේ:

• තාක්ෂණික සමාගම්: Meta (Facebook), Tesla සහ Palantir වැනි සමාගම් නිරීක්ෂණ මෙවලම් සහ සමාජ මාධ්‍ය හරහා සිදුවන හානි සම්බන්ධයෙන් විවේචනයට ලක්ව ඇත.
• යුද ආධාර: ගාසා තීරය, බටහිර ඉවුර සහ යුක්රේන යුද්ධයට අවශ්‍ය අවි ආයුධ, නිරීක්ෂණ තාක්ෂණය හෝ වෙනත් සහාය ලබා දෙන සමාගම්වල සිදුකරන ආයෝජන 14% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
• නම් කරන ලද සමාගම්: IBM, Motorola, Caterpillar සහ Airbnb වැනි සමාගම් මෙහිදී විශේෂයෙන් සඳහන් කර ඇත.

2. මහජන මතය සහ ආයෝජන අතර පරතරය

Mindful Money ආයතනයේ නිර්මාතෘ බැරී කෝට්ස් (Barry Coates) පවසන්නේ, නවසීලන්ත වැසියන්ගේ ප්‍රධානතම ඉල්ලීම තම මුදල් මානව හිමිකම් කඩකරන ක්‍රියාවලට යොදා නොගැනීම වුවද, ප්‍රායෝගිකව සිදුවන්නේ ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ දෙය බවයි. “නවසීලන්ත වැසියන්ගේ විශ්‍රාම ඉතුරුම් සූරාකෑමට හෝ ගැටුම්වලට දායක නොවන බවට සහතිකයක් ලැබිය යුතුයි,” ඔහු පවසයි.

3. ක්ෂේත්‍රයේ මතභේදය: සැබෑ වෙනසක් කළ හැක්කේ කෙසේද?

මෙම වාර්තාව පිළිබඳව මූල්‍ය කළමනාකරුවන් අතර පවතින්නේ බෙදුණු මතයකි:

• Koura ආයතනයේ රූපට් කාර්ලයින්: ඔහු පවසන්නේ ආයෝජනයෙන් ඉවත් වීමට (Divest) ලබා දෙන සමාගම් ලැයිස්තුව ප්‍රායෝගික නොවන තරම් දිගු බවයි. උදාහරණයක් ලෙස, Caterpillar සමාගම ඊශ්‍රායලයට යන්ත්‍රෝපකරණ සැපයුවද, ලොව වෙනත් ප්‍රදේශවල විශාල සේවයක් කරන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. පාරිභෝගිකයෙකු ලෙස එම සේවාවන් වර්ජනය කිරීම ආයෝජනයෙන් ඉවත් වීමට වඩා ප්‍රබල බලපෑමක් කරන බව ඔහුගේ මතයයි.
• Pathfinder ආයතනයේ ජෝන් බෙරි: ඔහු පවසන්නේ මානව හිමිකම්වලට ගරු කරන සමාගම්වල ආයෝජනය කිරීම දිගුකාලීන මූල්‍ය ලාභයක් මෙන්ම සදාචාරාත්මක තෘප්තියක් ද ලබා දෙන බවයි. Pathfinder වැනි අරමුදල් දැනටමත් මෙවැනි ගැටලුකාරී සමාගම්වලින් ඉවත් වී ඇති බව ඔහු පවසයි.

4. ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?

ඔබේ KiwiSaver මුදල් ආයෝජනය කර ඇත්තේ කොහේදැයි දැන ගැනීමටත්, ඔබේ සදාචාරාත්මක අගයන්ට (Values) ගැලපෙන අරමුදලක් තෝරා ගැනීමටත් කාලය එළඹ ඇත. බොහෝ ආයෝජකයින් දැන් ලාභයට වඩා සදාචාරාත්මක ආයෝජන (Ethical Investing) කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් සිටිති.