ලෝක ආර්ථිකයේ බල තුලනය වෙනස් කරන බ්රික්ස් (BRICS) සංවිධානයේ ප්රසාරණය සහ ගෝලීය බලපෑම!
ලෝක ආර්ථිකයේ සහ දේශපාලනයේ බල තුලනය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්ම මඟකට යොමු කරමින් නැගී එන ප්රධාන ආර්ථිකයන් හිමි රටවල් එකතු වී පිහිටුවාගත් අන්තර්ජාතික සංවිධානයක් ලෙස බ්රික්ස් (BRICS) සංවිධානය වර්තමානයේ දැවැන්ත කාර්යභාරයක් ඉටු කරමින් සිටී. මුලින්ම මෙම සංකල්පය ගොඩනගන ලද්දේ බ්රසීලය, රුසියාව, ඉන්දියාව සහ චීනය යන රටවල් මුල් කරගනිමිනි. පසුව දකුණු අප්රිකාව මෙන්ම තවත් රටවල් රාශියක් මෙයට එකතු වීමත් සමඟ මෙම සංවිධානය ලෝකයේ බලවත්ම ආර්ථික සංසදයක් බවට පත්ව තිබේ.
මෙම වචනය මුල් අවස්ථාවේදී නිර්මාණය වී ඇත්තේ ඊට අයත් මූලික රටවල ඉංග්රීසි නාමවල මුල් අකුරු එකතු කිරීමෙනි. ඒ අනුව B යනු බ්රසීලය ද, R යනු රුසියාව ද, I යනු ඉන්දියාව ද, C යනු චීනය ද, S යනු දකුණු අප්රිකාව ද නියෝජනය කරයි. කෙසේ වෙතත්, කාලයත් සමඟ සංවිධානය පුළුල් වෙමින් 2024 වසරේදී ඊජිප්තුව, ඉරානය, ඉතියෝපියාව සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය යන රටවල් නිල වශයෙන් මෙයට සම්බන්ධ විය. 2025 වසරේදී ඉන්දුනීසියාව ද මෙහි පූර්ණ සාමාජිකයෙකු ලෙස නිල වශයෙන් එකතු වූ අතර, මීට අමතරව මැලේසියාව, කියුබාව, බැලරූස්, බොලිවියාව, කසකස්තානය, නයිජීරියාව, තායිලන්තය, උගන්ඩාව, උස්බකිස්තානය සහ වියට්නාමය වැනි රටවල් හවුල්කාර රටවල් ලෙස සංවිධානය සමඟ එක්වී සිටී. 2006 වසරේදී විදේශ අමාත්යවරුන්ගේ මට්ටමින් ආරම්භ වූ මෙම සංවිධානයේ පළමු රාජ්ය නායක සමුළුව 2009 වසරේදී රුසියාවේදී පැවැත්විණි.
බ්රික්ස් සංවිධානයේ ප්රධාන අරමුණු අතරට සාමාජික රටවල් අතර වෙළෙඳාම, ආයෝජන සහ ආර්ථික වර්ධනය වැඩිදියුණු කිරීම මූලික වේ. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සහ ලෝක බැංකුව වැනි ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතනවල බටහිර රටවල ආධිපත්යය අවම කර, නැගී එන ආර්ථිකයන්ට වැඩි බලයක් ලබා දීම සහ ගෝලීය ආරක්ෂාව පිළිබඳ සාකච්ඡා පැවැත්වීම මෙහි අනෙක් අරමුණු වේ. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල යටිතල පහසුකම් සංවර්ධන ව්යාපෘති සඳහා මූල්ය ආධාර සැපයීමේ අරමුණින් මෙම රටවල් විසින් ‘නිව් ඩිවලොප්මන්ට් බැංකුව’ (NDB) නමින් බැංකුවක්ද පිහිටුවා ඇත. ගෝලීය වශයෙන් ගත් කල, ලෝක ජනගහනයෙන් ආසන්න වශයෙන් 49.5%ක් සහ ලෝකයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 40%ක් පමණ මෙම රටවල් නියෝජනය කරන අතර, ලෝක බලය බටහිර රටවලට පමණක් සීමා නොවී එය විවිධ කලාප අතර බෙදී යන (Multipolar) ක්රමයක් වෙනුවෙන් මෙම සංවිධානය පෙනී සිටියි.
වර්තමානය වන විට BRICS යනු හුදෙක් සංසදයක් පමණක් නොව, ගෝලීය දේශපාලනය තීරණය කරන ප්රබල බලවේගයකි. විශේෂයෙන්ම ගෝලීය වෙළෙඳාම සඳහා අමෙරිකානු ඩොලරය මත යැපීම අවම කර, තමන්ගේම දේශීය මුදල් ඒකක භාවිතයෙන් වෙළඳාම් කිරීමේ ප්රවණතාවක් මෙහිදී මතු වී තිබේ. අමෙරිකාව සහ බටහිර රටවල් මෙම තත්ත්වයට විවිධ ආර්ථික සම්බාධක සහ මූල්ය පීඩන හරහා ප්රතිචාර දක්වන අතර, ලෝකය මේ හරහා ද්රැවීකරණය වීමක් දක්නට ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, ඉන්දියාව සහ බ්රසීලය වැනි රටවල් බටහිර රටවල් සමඟද යහපත් සබඳතා පවත්වා ගන්නා බැවින්, මෙම සංවිධානය සම්පූර්ණයෙන්ම ‘අමෙරිකානු විරෝධී’ බලවේගයක් ලෙස පමණක්ම හැඳින්විය නොහැකිය. ශ්රී ලංකාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටකට මෙම සංවිධානය හරහා නව සංවර්ධන බැංකුව (NDB) මඟින් යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට මූල්ය ආධාර ලබා ගැනීමටත්, ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳ කටයුතුවලදී ඩොලර් සංචිත මත පවතින පීඩනය අවම කර ගැනීමටත් කලාපීය බලවතුන් සමඟ සමීපව කටයුතු කිරීමට විශාල අවස්ථාවක් උදා වී තිබේ.
