පෙර නොවූ විරූ ‘සුපර් එල් නිනෝ’ (Super El Niño) තත්ත්වයක්: නවසීලන්තයට බලපෑම් ඇති වීමේ අවදානමක්!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – කාලගුණික විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 17 (ඕක්ලන්ඩ්) — පසිෆික් සාගර කලාපයේ උෂ්ණත්ව වෙනස්කම් හේතුවෙන් වසරේ පසුභාගයේදී පෙර නොවූ විරූ තරම් ප්රබල ‘එල් නිනෝ’ (El Niño) කාලගුණික තත්ත්වයක් වර්ධනය විය හැකි බව නවසීලන්තයේ පර්යේෂණ ආයතනයක් වන ‘අර්ත් සයන්සස් නිව්සීලන්තය’ (Earth Sciences New Zealand – ESNZ) අනතුරු අඟවයි.
කාලගුණ විද්යාඥයින්ගේ අනතුරු ඇඟවීම
ESNZ ආයතනයේ ප්රධාන කාලගුණ විද්යාඥ ක්රිස් බ්රැන්ඩොලිනෝ (Chris Brandolino) මහතා පවසන්නේ, නිවර්තන පැසිෆික් සාගර කලාපයේ වර්ධනය වෙමින් පවතින තත්ත්වය ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ ප්රබලතම එල් නිනෝ සිදුවීම් අභිබවා යා හැකි බවයි.
- සුපර් එල් නිනෝ (Super El Niño): සාගර උෂ්ණත්වයේ අසාමාන්ය වෙනස්කම් 2°C ක අගයකට හෝ ඊට වැඩි අගයකට ළඟා වුවහොත් එය ‘සුපර් එල් නිනෝ’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. වර්තමාන පුරෝකථනයන්ට අනුව මෙම උෂ්ණත්ව වෙනස 3°C දක්වා ඉහළ යාමේ හැකියාවක් පවතින බව විද්යාඥයෝ පෙන්වා දෙති.
- කාලගුණික බලපෑම: එල් නිනෝ තත්ත්වයක් තුළදී සාමාන්යයෙන් දකුණු දූපතේ නිරිතදිග ප්රදේශවලට වැසි සහිත කාලගුණයක් උදාවන අතර, රටේ සෙසු ප්රදේශවලට වියලි සහ සුළං සහිත කාලගුණයක් ඇති වේ. මෙය ලැව්ගිනි සහ නියඟය වැනි ආපදා තත්ත්වයන්ගේ අවදානම ඉහළ නංවයි.
කැන්ටබරි ප්රදේශයට විශේෂ අවධානයක්
කැන්ටබරි (Canterbury) ප්රදේශය මේ වන විටත් වියලි කාලගුණික තත්ත්වයකට මුහුණ දී සිටින බැවින්, මෙම නව කාලගුණික තත්ත්වය එම ප්රදේශයට තදින්ම බලපෑ හැකි බවට බ්රැන්ඩොලිනෝ මහතා අනතුරු අඟවයි. මීට මාස හයකට පෙර පැවති ‘ලා නිනා’ (La Niña) තත්ත්වයෙන් පසුව, මෙවැනි වේගවත් සාගර උෂ්ණත්ව වෙනසක් සිදු වීම විද්යාඥයින් විස්මයට පත් කරවන කරුණකි.
“අපට ඉතා විශාල සහ ප්රබල කාලගුණික වෙනසක් බලාපොරොත්තු විය හැකි වුවත්, එහි බලපෑම නවසීලන්තයට කෙලෙස දැනෙනු ඇතිද යන්න තවමත් ස්ථිරවම පැවසිය නොහැක,” යැයි ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය. කෙසේ වෙතත්, පෙර මාසවලදී අධික වර්ෂාව ලැබුණු ප්රදේශවල පවා ඉදිරියේදී වියලි තත්ත්වයන් ඇති විය හැකි බවට ජනතාවට අනතුරු අඟවයි.
