“හෝමූස් විවෘත වුවද ජෙට් ඉන්ධන සැපයුම යථා තත්ත්වයට පත්වීමට මාස කිහිපයක් ගතවනු ඇත” – ගෝලීය ගුවන් සේවා සංගමයේ (IATA) ප්රධානියා අනතුරු අඟවයි.
විශේෂ ජාත්යන්තර පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
සිංගප්පූරුව — 2026 අප්රේල් 08 (බදාදා) — හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීමට ජනාධිපති ට්රම්ප් සහ ඉරානය එකඟ වුවද, ගෝලීය ජෙට් ඉන්ධන සැපයුම සාමාන්ය තත්ත්වයට පත්වීමට තවත් මාස කිහිපයක් ගතවනු ඇති බව ජාත්යන්තර ගුවන් ප්රවාහන සංගමයේ (IATA) අධ්යක්ෂ ජනරාල් විලී වොල්ෂ් (Willie Walsh) පවසයි.
1. තෙල් මිල සහ ජෙට් ඉන්ධන අතර වෙනස
සටන් විරාම පුවතත් සමඟ බොරතෙල් මිල බැරලයක් ඩොලර් 100 ට වඩා අඩු වී ඇති නමුත්, ගුවන් යානා සඳහා භාවිත කරන ජෙට් ඉන්ධන මිල වහාම අඩු නොවනු ඇත.
- පිරිපහදු ධාරිතාව: මැදපෙරදිග කලාපයේ පිරිපහදු (Refineries) වලට සිදුව ඇති බාධා හේතුවෙන් පිරිපහදු කළ ඉන්ධන නිෂ්පාදනය අඩාල වී ඇත.
- මිල පරතරය (Crack Spread): බොරතෙල් මිල සහ පිරිපහදු කළ ඉන්ධන මිල අතර පවතින පරතරය (Crack Spread) තවමත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින්, ගුවන් සමාගම්වලට වැය වන ඉන්ධන පිරිවැය තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇත.
2. ගුවන් සමාගම් මුහුණ දෙන අර්බුදය
ඉන්ධන හිඟය හේතුවෙන් ආසියාව පුරා ගුවන් සමාගම් දැනටමත් දැඩි පියවර රැසක් ගෙන ඇත:
- ගුවන් ගමන් කප්පාදුව: ඉන්ධන පිරිමසා ගැනීම සඳහා බොහෝ ගුවන් ගමන් වාර අවලංගු කර ඇත.
- අමතර ඉන්ධන රැගෙන යාම (Tankering): ගමනාන්ත රෝහල්වල ඉන්ධන හිඟය නිසා පිටත් වන ගුවන් තොටුපළෙන්ම ආපසු පැමිණීමට අවශ්ය ඉන්ධන ද රැගෙන යාමට ගුවන් යානා වලට සිදු වී ඇත.
- අතරමැදි නැවතුම්: ඉන්ධන ලබා ගැනීම සඳහා ගමන් මාර්ගයේ අතරමැදි ගුවන් තොටුපළවල යානා නැවැත්වීමට සිදු වීම නිසා ගමන් කාලය සහ වියදම ඉහළ ගොස් ඇත.
3. ආසියානු වෙළඳපොළට එල්ල වූ බලපෑම
වියට්නාමය, මියන්මාරය සහ පාකිස්තානය වැනි ඉන්ධන ආනයනය මත යැපෙන රටවලට මෙම අර්බුදය දැඩි ලෙස බලපා ඇත. චීනය සහ තායිලන්තය සිය ජෙට් ඉන්ධන අපනයනය නතර කිරීම සහ දකුණු කොරියාව අපනයන සීමා කිරීම මීට ප්රධාන හේතුවයි. කෙසේ වෙතත්, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා යළි බොරතෙල් ගලා එන්නට පටන් ගත් පසු චීනය සහ කොරියාව යළිත් ඉන්ධන අපනයනය ආරම්භ කරනු ඇතැයි වොල්ෂ් මහතා විශ්වාසය පළ කරයි.
