එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ (UAE) 15න් පහළ දරුවන්ට සමාජ මාධ්ය තහනම්: ලොවටම ආදර්ශයක්
දියත රේඩියෝ නිව්සීලන්තය (Diyatha Radio New Zealand) – තාක්ෂණික හා සමාජ විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 19 (ඩුබායි) — අන්තර්ජාලය තුළ දරුවන් මුහුණ දෙන අවදානම් අවම කිරීමේ අරමුණින්, වයස අවුරුදු 15ට අඩු දරුවන් සඳහා සමාජ මාධ්ය භාවිතය තහනම් කිරීමට එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය (UAE) ඓතිහාසික පියවරක් ගෙන තිබේ. මෙම නීතිය සම්මත කළ පළමු අරාබි රට බවට එමීර් රාජ්යය පත්වන අතර, මෙය දරුවන්ගේ ඩිජිටල් ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ගත් ප්රබලතම පියවරකි.
එරට කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරන ලද මෙම නව යෝජනාවට අනුව, මින් ඉදිරියට වයස අවුරුදු 15ට අඩු දරුවන්ට සමාජ මාධ්ය ගිණුම් නිර්මාණය කිරීම, භාවිතා කිරීම හෝ ඒවායේ පූර්ණ විශේෂාංග (පෝස්ට් දැමීම, අදහස් පළ කිරීම, අන්තර් ක්රියාකාරී සමූහවලට එක්වීම) වෙත ප්රවේශ වීම තහනම් වේ.
නව නීතියේ ප්රධාන කරුණු සහ බලපෑම
- වයස් සීමාව සහ අනුකූලතාව: අවුරුදු 15න් පහළ දරුවන්ට සමාජ මාධ්ය ගිණුම් තහනම් වන අතර, 15 සහ 16 හැවිරිදි නව යොවුන් වියේ පසුවන්නන්ට සමාජ මාධ්ය භාවිතය සඳහා දැඩි ආරක්ෂිත පියවරයන් (Parental Controls) යටතේ අවසර හිමිවේ.
- සමාගම් වෙත නියෝග: ෆේස්බුක්, ඉන්ස්ටග්රෑම්, ටික්ටොක් සහ යූටියුබ් ඇතුළු සියලුම ප්රධාන සමාජ මාධ්ය සමාගම්වලට තම පරිශීලකයන්ගේ වයස තහවුරු කිරීම සඳහා දියුණු තාක්ෂණික ක්රමවේද (AI සහ Biometric සත්යාපනය) භාවිතා කිරීමට සිදුවේ. හුදෙක් පරිශීලකයා පවසන වයස (Self-declaration) මින් ඉදිරියට පිළිගනු නොලැබේ.
- සමාගම්වලට ඇති අවදානම: මෙම රෙගුලාසි ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා සමාගම්වලට මාස 12ක කාලයක් ලබා දී ඇත. නීතිය කඩ කරන වේදිකා සඳහා දැඩි දඩ මුදල්, අර්ධ වශයෙන් හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම සේවා අවහිර කිරීම (Blocking) වැනි දණ්ඩන ක්රියාත්මක කිරීමට එරට රජය සූදානම් වේ.
- දත්ත ආරක්ෂාව: දරුවන්ගේ හැසිරීම් රටා අධීක්ෂණය කරමින් ඔවුන් වෙත වාණිජමය දැන්වීම් යොමු කිරීම සමාගම් වෙත තහනම් කර ඇත.
ඇයි මෙවැනි තීරණයක් ගත්තේ?
අන්තර්ජාලය තුළ දරුවන් නුසුදුසු අන්තර්ගතයන්ට (Inappropriate content) නිරාවරණය වීම, අසත්ය තොරතුරු, සයිබර් හිරිහැර (Cyberbullying) සහ ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම් වැනි බරපතළ අභියෝග ඉහළ යාම මෙම තීරණයට ප්රධාන හේතුවයි. දරුවන්ගේ මානසික සෞඛ්යය ආරක්ෂා කරමින් ඔවුන්ට වඩාත් ආරක්ෂිත ඩිජිටල් පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම මෙහි මූලික අරමුණයි.
මෙම නීතිය සංචාරකයන් ඇතුළු එමීර් රාජ්යය තුළ වෙසෙන සැමට අදාළ වන අතර, දරුවන්ගේ අනාගතය වෙනුවෙන් ගත් මෙම විප්ලවීය පියවර ලෝකයේ අනෙකුත් රටවලටද ආදර්ශයක් වනු ඇතැයි විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
