වෙලින්ටන් නගර සභාවෙන් මහා නගර ඒකාබද්ධතා (Super-merger) යෝජනාවකට ඒකමතික අනුමැතිය!

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 07 — (එලන් ඕ’ඩווයර්) වෙලින්ටන් නගර සභිකයන් විසින් කලාපයේ නගර සභා එකතු කරමින් සකස් කරන ලද “මහා නගර ඒකාබද්ධතා” (super-merger) යෝජනාවක් මෙම සති අන්තයේ ර حکومت වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට ඒකමතිකව එකඟ වී තිබේ.

1. යෝජනාවේ ප්‍රධාන විශේෂතා සහ සාකච්ඡා

• කලාපීය ඒකාබද්ධතාවය: වයිරාරපා (Wairarapa) ප්‍රදේශය බැහැර කර හට් වැලි (Hutt Valley), පোরිරුවා (Porirua) සහ වෙලින්ටන් නගරය පමණක් ඒකාබද්ධ කිරීමට සභිකයන් මුලින් අභිමතය පළ කළද, නගරාධිපතිවරුන් පුළුල් කලාපීය යෝජනාවකට එකඟ වන්නේ නම් එයට සහයෝගය දැක්වීමට අවසානයේදී ඔවුන් ඡන්දය ප්‍රකාශ කළහ.
• කලාපීය නගරාධිපතිවරුන්ගේ තීරණය: සිකුරාදා සවස කලාපීය නගරාධිපතිවරුන් රැස්වී නගර සභා 8ක් ඒකාබද්ධ කරමින් වෙලින්ටන්-වයිරාරපා ඒකීය කောင်සියක් (unitary council) පිහිටුවීම ඇතුළු නිශ්චිත ආකෘතිය කුමක්ද යන්න පිළිබඳව තීරණය කිරීමට නියමිතය. මෙහිදී හට් වැලි, වයිරාරපා, පোরිරුවා, වෙලින්ටන් සහ කාපිති (Kāpiti) යන ප්‍රදේශ නියෝජනය වන පරිදි ප්‍රජා කောင်සි මණ්ඩලයක්ද යෝජනා වී ඇත.
• නගරාධිපති ඇන්ඩෲ ලිට්ල්ගේ අදහස්: කඩිනම් කාලසීමාවන් යටතේ සකස් වූ මෙම යෝජනාව “පරිපූර්ණ නොවන” බව පිළිගත් වෙලින්ටන් නගරාධිපති ඇන්ඩෲ ලිට්ල් (Andrew Little), ආර්ථික වශයෙන් පසුගාමී වී ඇති සහ කාලගුණ විපර්යාස සඳහා ප්‍රමාණවත් සූදානමක් නොමැති වෙලින්ටන් කලාපයට ඉදිරි අනාගතය වෙනුවෙන් ශක්තිමත් හඬක් නැගීමට මෙම විශාල වේදිකාව අත්‍යවශ්‍ය බව අවධාරණය කළේය.

2. සභිකයන් අතර මතභේද සහ විරෝධතා

• වයිරාරපා සහ මූල්‍ය දායකත්වය: වයිරාරපා ප්‍රදේශය වෙනුවෙන් විශාල මුදලක් වියදම් වන බවත්, වෙලින්ටන් නගරයේ බදු ගෙවන්නන් විසින් දුර බැහැර අඩු බදු ගෙවන ප්‍රදේශවල අයට සහනාධාර සැපයීම අසාධාරණ බවත් ඩේයಾನ್ කල්වර්ට් (Diane Calvert) සහ ටෝනි රැන්ඩ්ල් (Tony Randle) වැනි සභිකයෝ පෙන්වා දුන්හ. කෙසේ වෙතත්, වයිරාරපා සහ වෙලින්ටන් යනු එකිනෙකට බද්ධ වූ කලාපයක් බව පවසමින් නගරාධිපතිවරයා ඊට විරුද්ධ විය.
• ජනමත විචාරණයක් ඉල් සිටීම: ප්‍රදේශවාසීන්ගේ මතය විමසීම සඳහා ජනමත විචාරණයක් පවත්වන ලෙස කළ යෝජනාවක් සම්මත වුවද, මධ්‍යම රජයෙන් ඊට සහයෝගයක් නොලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. එසේම, මෙම ඒකාබද්ධතාවයට අකමැති වූ අපර් හට් (Upper Hutt) නගර සභාව बलෙන් ඇතුළත් කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද විවාද ඇති විය.

3. ඉවි (Iwi) නායකයන්ගේ සහභාගීත්වය

• කලාපීය ඉවි නායකයන් වෙනුවෙන් කරා පുകെටපු-ඩෙන්ටිස් (Kara Puketapu-Dentice) ඉදිරිපත් කළ ලිපියක සඳහන් වූයේ මෙය හුදෙක් සභා ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමක් නොව, අනාගත පරපුර (mokopuna) වෙනුවෙන් නව දෙයක් ගොඩනැඟීමේ අවස්ථාවක් බවයි. මාවෝරි කොට්ඨාශවල නියෝජනය අඛණ්ඩව රඳවා ගත යුතු බවද මෙහිදී අවධාරණය කෙරිණි.