මෙට්‍ම්ෆෙටමින් දූෂණය ඉහළ යාම හේතුවෙන් නවසීලන්තයේ මෙට්‍ම් ප්‍රතිපත්ති සංශෝධනය කරන ලෙස විශේෂඥයන්ගෙන් ඉල්ලීමක්!

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 15 —

නිවාසවල මෙට්‍ම්ෆෙටමින් (methamphetamine) දූෂණය වීම සම්බන්ධයෙන් පවතින ප්‍රතිපත්ති නැවත සමාලෝචනය කර, ආරක්ෂිත සීමාවන් දැඩි කරන ලෙස නව අධ්‍යයන වාර්තාවක් මඟින් විශේෂඥයන් ඉල්ී සිටී.

‘නිව්සීලන්ත වෛද්‍ය ජර්නලයේ’ (New Zealand Medical Journal) පසුගිය සිකුරාදා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද නව අධ්‍යයන වාර්තාවකට අනුව, 2018 වසරේදී ක්‍රියාත්මක කළ මෙට්‍ම්ෆෙටමින් ප්‍රතිපත්තිය හරහා පිළිගත හැකි සීමාව (threshold) වර්ග සෙන්ටිමීටර 100කට මයික්‍රෝග්‍රෑම් 0.5ක සිට 15μg දක්වා ඉහළ නංවන ලදී. එය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි රටවල පවතින මට්ටම්වලට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ අගයකි.

අධ්‍යයනයේ ප්‍රධාන කරුණු

• දූෂණ මට්ටම ඉහළ යාම: යුනිටෙක් (Unitec) සහ වයිකාටෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් විසින් නිවාස 420කට අධික ප්‍රමාණයක් විශ්ලේෂණය කරමින් හෙළි කර ඇත්තේ, මෙම ප්‍රතිපත්ති වෙනස්වීමෙන් පසු නිවාසවල මෙට්‍ම් දූෂණය වීම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.
• සෞඛ්‍ය අවදානම් පිළිබඳ කනස්සල්ල: අධ්‍යයනයේ ප්‍රධාන කතුවරයා වන ආචාර්ය මුහම්මද් ඉර්ෆාන් (Dr Muhammad Irfan) පවසන්නේ, මෙට්‍ම්ෆෙටමින් භාවිත කළ හෝ නිෂ්පාදනය කළ නිවාසවල ජීවත් වීමෙන් ළමයින්ට සහ පවුල්වලට අවදානම් සහගත බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බවයි. විශේෂයෙන් බඩගා යන කුඩා දරුවන් බිම ඇති අපද්‍රව්‍ය ස්පර්ශ කරමින් මුඛයට දමාගැනීමෙන් සෞඛ්‍ය ගැටලු මතුවිය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
• සීමාවන් අඩු කරන ලෙස ඉල්ලීම: 2018ට පෙර පැවති මට්ටම්වලට හෝ අවම වශයෙන් 2019 දී පර්යේෂණ ආයතන නිර්දේශ කළ 1.5μg සීමාවටවත් නැවත පැමිණෙන ලෙස පර්යේෂකයෝ රජයෙන් ඉල්ලා සිටිති.

විශේෂඥයන් අතර මතභේද

මෙම දූෂිත නිවාසවල සෞඛ්‍ය බලපෑම් සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ අවශ්‍ය බව සමහර විෂ විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති. කැන්ටබරි විශ්වවිද්‍යාලයේ විෂ විද්‍යා පිළිබඳ සම්මානිත මහාචාර්ය ඉයන් ෂෝ (Ian Shaw) ප්‍රකාශ කරන්නේ, මෙට්‍ම් දූෂිත නිවාසවල ජීවත් වීමෙන් මිනිසුන්ට සිදුවන සෞඛ්‍ය බලපෑම පිළිබඳව තවමත් නිශ්චිත නිගමනයකට පැමිණිය නොහැකි බවත්, ඒ සඳහා පුළුල් අධ්‍යයනයක් අවශ්‍ය බවත්ය.

කෙසේ වෙතත්, මෑතකදී ලෝවර් හට් (Lower Hutt) ප්‍රදේශයේ කාංග ඔරා (Kāinga Ora) නිවසක් අලෙවි කිරීමේදී එය කලින් මෙට්‍ම් ලැබරේටරයක් ලෙස භාවිතා කර තිබූ බවට තොරතුරු අනාවරණය වීමත් සමඟ ප්‍රදේශවාසීන්ගෙන් දැඩි විරෝධයක් මතුවී තිබේ.