ඕක්ලන්ඩ් නගරයේ ‘කොන්ජෙෂන් චාර්ජින්’ නම් වූ නව බදු බර: ජනතාවගේ පසුම්බියට තවත් ප්රහාරයක්ද?
විශේෂ කර්තෘ මණ්ඩල විග්රහය — දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ් නගරයේ රථවාහන තදබදය යනු දශක ගණනාවක් තිස්සේ ජනතාව පීඩාවට පත් කරන බරපතල ප්රශ්නයකි. මේ සඳහා නගරාධිපති වේන් බ්රවුන් මහතා ප්රමුඛ ඕක්ලන්ඩ් කවුන්සිලය විසින් යෝජනා කර ඇති ‘කොන්ජෙෂන් චාර්ජින්’ (Congestion Charging) හෙවත් මාර්ග ගාස්තු ක්රමවේදය මේ වන විට නගර වැසියන් අතර දැඩි කතාබහකට සහ විරෝධයකට ලක්ව තිබේ. මෙය හුදෙක් ගමනාගමනය කළමනාකරණය කිරීමේ මෙවලමක් ලෙස පෙන්වා දුන්නද, බැලූ බැල්මට පෙනී යන්නේ මෙය අසමත් වූ පාලන තන්ත්රයක හිඩැස් පිරවීමට නගර වැසියන්ගේ පසුම්බියට අත දැමීමේ තවත් එක් උත්සාහයක් බවයි.
1. බදු බරින් මිරිකුණු ඕක්ලන්ඩ් වැසියා
ඕක්ලන්ඩ් නගරයේ ඕනෑම වැසියෙක් අද සිටින තත්ත්වය දෙස බැලූ විට පෙනී යන්නේ ඔවුන් දැනටමත් ඉතා ඉහළ බදු බරකින් මිරිකී සිටින බවයි. සෑම වසරකම ඉහළ යන ප්රාදේශීය සභා බදු (Rates), ඉහළ යන ජල බිල්පත් සහ තවත් නොයෙකුත් සේවා ගාස්තු ඔස්සේ නගර වැසියන් දැනටමත් තම දායකත්වය ලබා දී ඇත. යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම සහ නඩත්තු කිරීම යනු ඕනෑම පළාත් පාලන ආයතනයක මූලික වගකීමකි. ඒ සඳහා දැනටමත් බදු මුදල් අය කරගෙන තිබියදී, නැවතත් මාර්ග භාවිතය සඳහා ගාස්තු අය කිරීම සාධාරණද?
ප්රශ්නය තිබෙන්නේ ජනතාවගේ රිය පැදවීමේ පුරුදු තුළ නොව, වසර ගණනාවක් තිස්සේ පවතින නගර සභාවේ සහ අදාළ බලධාරීන්ගේ අකාර්යක්ෂමතාව සහ මුදල් අවභාවිතය තුළය.
2. නගර සභාවේ අකාර්යක්ෂමතාව සහ අපතේ යන වියදම්
“අපට තවත් මුදල් අවශ්යයි” යනුවෙන් බලධාරීන් පවසන විට, එම මුදල් දැනට වියදම් කරන්නේ කොතැනටද යන්න ජනතාව ප්රශ්න කළ යුතුය. නගරයේ ප්රවාහන සැලසුම් අසමත් වීම, නඩත්තු කටයුතුවල පවතින ප්රමාදය සහ අවස්ථා ගණනාවකදී සිදුවූ අනිසි වියදම් පිළිබඳව ඕක්ලන්ඩ් නගර වැසියන්ට ඇත්තේ කටුක අත්දැකීම්ය.
- ව්යාපෘති කළමනාකරණ අසාර්ථකත්වය: සැලසුම් කළ ව්යාපෘති නිසි කලට නිම කිරීමට නොහැකි වීම සහ ඒ නිසා පිරිවැය තුන්-සිව් ගුණයකින් ඉහළ යාම නගර සභාවේ සාමාන්ය තත්ත්වයක් වී ඇත.
- අනවශ්ය පරිපාලන වියදම්: දිනෙන් දින ඉහළ යන නගර සභාවේ පරිපාලන වියදම් පාලනය කිරීමට ක්රමවේදයක් නොමැතිව, එම බර ජනතාව මත පැටවීම කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැකිය.
3. කොන්ජෙෂන් චාර්ජින් – සාධාරණ විසඳුමක්ද?
මෙම යෝජනාව ගෙන එන්නන් පවසන්නේ මෙය මාර්ග තදබදය අඩු කිරීමට ඇති හොඳම ක්රමය බවයි. එහෙත් සත්ය එයද?
පළමුවෙන්ම, පවතින පොදු ප්රවාහන පද්ධතියේ පවතින දුර්වලතා පිළිබඳව සොයා බැලිය යුතුය. අද ඕක්ලන්ඩ් නගරයේ බස් රථ අවලංගු වීම, දුම්රිය සේවාවල බිඳවැටීම් සහ ගමන් කාලසටහන්වල ඇති අවිනිශ්චිතතාවය හේතුවෙන් බොහෝ ජනතාවට තම වාහන භාවිත කිරීම හැර වෙනත් විකල්පයක් නැත. නොපවතින පොදු ප්රවාහන විකල්පයක් වෙනුවට ජනතාවට බදු ගෙවීමට බල කිරීම අසාධාරණ දඬුවමකි.
එසේම, මෙම බද්ද නිසා පහත් ආදායම් ලබන සේවකයින්ට සහ තම රැකියාව සඳහා දිනපතා දිගු දුරක් රිය පැදවීමට සිදුවන ජනතාවට විශාල ආර්ථික බලපෑමක් එල්ල වේ. මෙය පොහොසතුන්ට පමණක් ගමන් කළ හැකි නගරයක් නිර්මාණය කිරීමට යන ගමනක් නොවේද?
4. තදබදය අඩු කිරීමට කළ හැකි විකල්ප මොනවාද?
බදු පැනවීමට පෙර බලධාරීන් කළ යුතු දේ බොහෝය:
- විශ්වාසනීය පොදු ප්රවාහනය: පළමුව ජනතාවට විශ්වාස කළ හැකි, නියමිත වේලාවට ගමන් කළ හැකි බස් සහ දුම්රිය පද්ධතියක් හඳුන්වා දිය යුතුය. ජනතාවට වාහනය ගෙදර තබා පොදු ප්රවාහනයට යොමු වීමට තරම් හේතුවක් තිබිය යුතුය.
- දැනට පවතින මාර්ග කළමනාකරණය: අනවශ්ය රථවාහන කටු (Road cones) අවම කිරීම සහ රථවාහන ලයිට් පද්ධතිවල කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීම මගින් දැනට පවතින මාර්ග පද්ධතියේ ධාරිතාව ඉහළ දැමිය හැක.
- ස්මාර්ට් තාක්ෂණය: මාර්ග තදබදය පාලනය කිරීමට බදු පැනවීමට පෙර, ගමනාගමන තත්ත්වය තත්ය කාලීනව කළමනාකරණය කළ හැකි තාක්ෂණික විසඳුම් භාවිත කළ හැක.
- පරිපාලන වියදම් කප්පාදුව: නව බදු පැනවීමට පෙර, නගර සභාවේ අභ්යන්තර නාස්තිය සහ අකාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳව ස්වාධීන විගණනයක් සිදු කළ යුතුය.
අවසාන නිගමනය
ඕක්ලන්ඩ් වැසියන් යනු බදු ගෙවීමට පසුබට වන ජාතියක් නොවේ. නමුත් තමන්ගේ දහඩිය මහන්සියෙන් උපයා ගන්නා මුදල්, වැරදි කළමනාකරණය නිසා අපතේ යනු දැකීම ඔවුන්ගේ ඉවසීමේ සීමාව ඉක්මවා යන්නකි. බලධාරීන් තේරුම් ගත යුත්තේ, පවතින ප්රශ්නවලට එකම විසඳුම ජනතාවගේ පසුම්බිය හිස් කිරීම නොවන බවයි.
ඕක්ලන්ඩ් නගරයේ අනාගතය පවතින්නේ තිරසාර, සාධාරණ සහ වඩාත් කාර්යක්ෂම නායකත්වයක් තුළය. කොන්ජෙෂන් චාර්ජින් වැනි තාවකාලික ‘පැච්’ (Patch) ක්රමවලට වඩා, නගර සභාවේ වියදම් විනිවිදභාවයෙන් යුතුව කළමනාකරණය කර, ජනතාවට ගරු කරන විසඳුම් කරා යොමු වන ලෙස අපි බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු.
පාඨක ඔබගේ මතය අපට වැදගත්ය!
මෙම නව බදු පැනවීමේ යෝජනාව ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ එදිනෙදා ජීවිතයට මෙය බලපාන්නේ කෙසේද? ඔබ නගර සභාවේ කාර්යක්ෂමතාව ගැන සෑහීමකට පත් වෙනවාද?
ඔබේ අදහස් අපට කමෙන්ට් මගින් හෝ අපගේ නිල ඊමේල් ලිපිනයට යොමු කරන්න. අපි ඔබේ හඬ බලධාරීන් වෙත ගෙන යන්නෙමු.
#AucklandTransport #NoMoreTaxes #CongestionChargingCritique #DiyathaNewsNZ #AucklandCouncil #ResponsibleSpending #PublicTransportFirst #KiwiLankan #CivicResponsibility #AucklandMayor
