“ඉරානය එකඟතාව කඩ කළහොත් යළිත් ප්‍රහාර එල්ල කරනවා” – ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගෙන් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක්.

විශේෂ ජාත්‍යන්තර පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වොෂින්ටන්/වෙලින්ටන් — 2026 අප්‍රේල් 09 (බ්‍රහස්පතින්දා) — අමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර ඇති කරගත් සටන් විරාම එකඟතාවය ඉරානය විසින් පූර්ණ ලෙස ක්‍රියාත්මක කරන තෙක් අමෙරිකානු යුධ නැව් සහ ගුවන් යානා ඉරානය අවට කලාපයෙන් ඉවත් නොකරන බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් අවධාරණය කරයි. ඉරානය මෙම එකඟතා කඩ කළහොත් මින් පෙර කිසිදා නොදුටු විරූ දැවැන්ත ප්‍රහාර මාලාවක් යළි ආරම්භ කරන බවට ද ඔහු අනතුරු අඟවා තිබේ.

1. ට්‍රම්ප්ගේ “Truth Social” පණිවුඩය සහ කොන්දේසි

සිය “Truth Social” සමාජ මාධ්‍ය ජාලය ඔස්සේ පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කළේ අමෙරිකානු සන්නද්ධ හමුදා සියලු පතොරම් සහ නවීන අවි ආයුධ ද සහිතව ඉරාන සීමාවන් තුළ රැඳී සිටින බවයි.

• න්‍යෂ්ටික අවි තහනම: ඉරානය කිසිසේත් න්‍යෂ්ටික අවි නිෂ්පාදනය නොකළ යුතු බවටත්, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) ආරක්ෂිතව විවෘතව තැබිය යුතු බවටත් පැරණි එකඟතාවක් පවතින බව ඔහු මතක් කර දුන්නේය.
• දැඩි අනතුරු ඇඟවීම: එකඟතාවය කඩ වුවහොත්, “මින් පෙර කිසිවෙකු නොදුටු තරම් විශාල, ශක්තිමත් සහ වඩාත් සාර්ථක ප්‍රහාර” යළි ආරම්භ කරන බව ඔහු පැවසීය.

2. ඉරානයේ ස්ථාවරය සහ මතභේද

කෙසේ වෙතත්, ඉරානය පවසන්නේ ඊශ්‍රායලය විසින් ලෙබනනයට එල්ල කරන ලද දරුණු ප්‍රහාර හමුවේ අමෙරිකාව සමඟ ස්ථිර සාම ගිවිසුමක් සඳහා සාකච්ඡා ඉදිරියට ගෙන යාම “අතාර්කික” (Unreasonable) බවයි.

• යුරේනියම් සාන්ද්‍රණය පිළිබඳ අර්බුදය: ඉරානය යුරේනියම් සාන්ද්‍රණය කිරීම නතර කිරීමට එකඟ වූ බව ට්‍රම්ප් පැවසුවද, ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බගර් කලිබාෆ් පවසන්නේ සටන් විරාම කොන්දේසි යටතේ තවදුරටත් යුරේනියම් සාන්ද්‍රණය කිරීමට තමන්ට අවසර ඇති බවයි.
• ලෙබනන් ප්‍රහාරවල බලපෑම: ඊශ්‍රායලය විසින් ලෙබනනයට එල්ල කළ දරුණු ගුවන් ප්‍රහාරවලින් පුද්ගලයන් සිය ගණනක් මිය යාම මෙම සාම සාකච්ඡා අඩාල වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇත.

3. ලෝක සාමයට ඇති බලපෑම

මෙම තත්ත්වය හමුවේ මැදපෙරදිග සටන් විරාමය ඉතා බිඳෙනසුලු මට්ටමකට පත්ව ඇත. හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා සිදුවන ඉන්ධන සැපයුම අවහිර වුවහොත් එය නවසීලන්තය ඇතුළු ලොව පුරා ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමට සෘජුවම බලපානු ඇත.