ඉරාන-ඇමරිකා සාම සාකච්ඡා අතරතුර උණුසුම් තත්ත්වයක්: ට්රම්ප්ගේ තර්ජන හමුවේ සාකච්ඡා අවිනිශ්චිත වෙයි
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – ලෝක පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 22 (බර්ගන්ස්ටොක්, ස්විට්සර්ලන්තය) — ස්විට්සර්ලන්තයේ පැවැත්වෙන අමෙරිකා-ඉරාන සාම සාකච්ඡා අතරතුර, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ඉරානයට එරෙහිව සිදුකළ තර්ජනාත්මක ප්රකාශ හේතුවෙන් සාකච්ඡා උණුසුම් මුහුණුවරක් ගෙන තිබේ.
සාකච්ඡාවේ වත්මන් තත්ත්වය
පසුගියදා අත්සන් තබන ලද මූලික සාම ගිවිසුම ක්රියාත්මක කිරීමේ අරමුණින් බර්ගන්ස්ටොක්හිදී සාකච්ඡා ආරම්භ වුවද, ජනාධිපති ට්රම්ප් විසින් ‘X’ (පැරණි ට්විටර්) සමාජ මාධ්ය හරහා ඉරානයට එරෙහිව යළිත් තර්ජනය කිරීම දූත පිරිස් අතර නොසන්සුන්තාවක් ඇති කර තිබේ.
- ඉරාන දූත පිරිසේ හැසිරීම: ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය වාර්තා කළේ, ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයත් සමඟ ඉරාන දූත පිරිස සාකච්ඡා පැවැත්වෙන ගොඩනැගිල්ලෙන් පිටව ගිය බවයි. කෙසේ වෙතත්, සාකච්ඡාවලට සම්බන්ධ තානාපති මූලාශ්ර පවසන්නේ ඉරාන නියෝජිතයින් තවමත් සාකච්ඡා ක්රියාවලිය සමඟ සම්බන්ධ වී සිටින බවයි.
- ට්රම්ප්ගේ ස්ථාවරය: ලෙබනනයේ ක්රියාත්මක වන ඉරාන සහාය ලබන සන්නද්ධ කණ්ඩායම් (Proxies) වහාම නතර නොකළහොත් දැඩි පියවර ගන්නා බව ට්රම්ප් අනතුරු අඟවා තිබේ.
- ඉරානයේ ප්රතිචාරය: ඉරාන ප්රධාන සාකච්ඡාකරු මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ් පවසන්නේ, තර්ජනවලට බිය නොවන බවත්, තම සන්නද්ධ හමුදාවන් ඕනෑම ප්රතිචාරයක් දැක්වීමට සූදානම් බවත්ය.
සාකච්ඡාවල ප්රමුඛතා සහ ගැටලු
දෙපාර්ශ්වය විසින් මූලික අවබෝධතා ගිවිසුමකට අත්සන් තබා තිබුණද, ගැටුම් තවමත් සම්පූර්ණයෙන් නතර වී නොමැත.
- න්යෂ්ටික වැඩසටහන: ඉරාන ජනාධිපති මසුද් පෙෂෙෂ්කියාන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ තමන් යුරේනියම් පොහොසත් කිරීමේ අයිතිය අත් නොහරින බවත්, නමුත් න්යෂ්ටික අවි නිෂ්පාදනය කිරීමේ කිසිදු අදහසක් නොමැති බවත් ලිඛිතව ලබා දිය හැකි බවයි.
- ලෙබනන අර්බුදය: ඊශ්රායලය සහ හිස්බුල්ලා සංවිධානය අතර ගැටුම් තවමත් සිදුවෙමින් පැවතීම සාම සාකච්ඡාවලට විශාල බාධාවක් වී ඇත. ලෙබනනයේ සාමය තහවුරු නොවන තාක් කල් අවසන් සාම ගිවිසුමකට එළඹිය නොහැකි බව ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශය අවධාරණය කරයි.
- හොර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය: ඉරානය මීට පෙර හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමීමට ගත් තීරණය මේ වන විට ලිහිල් කර ඇති බව පෙනෙන්නට තිබුණද, තත්ත්වය තවමත් අස්ථාවරය.
ඇමරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් මෙය “ඓතිහාසික සාකච්ඡාවක්” ලෙස හඳුන්වමින්, දෙරට අතර සබඳතා “නව පිටුවක්” පෙරළීමට ඇති අවස්ථාවක් ලෙස විස්තර කළ ද, පවතින උණුසුම් වාතාවරණය හමුවේ සාම ගිවිසුම කෙතරම් දුරට ක්රියාත්මක වේද යන්න ගැටලුවක් වී තිබේ.
