Moody’s ආයතනයෙන් නිව්සීලන්තයට රතු එළියක් – ආර්ථික දැක්ම ‘සෘණාත්මක’ මට්ටමට පහත බසියි
විශේෂ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 අප්රේල් 23 (අද) — නිව්සීලන්තයේ ඉහළම ණය ශ්රේණිගත කිරීම වන ‘AAA’ (Triple A) මට්ටම තවදුරටත් නොවෙනස්ව පවත්වා ගැනීමට Moody’s පියවර ගත්තද, රටේ අනාගත මූල්ය ගමන්මග පිළිබඳව ඔවුන් සිය සැකය පළ කර ඇත.
1. ශ්රේණිගත කිරීම් පහත වැටීමට හේතු
Moody’s වාර්තාවට අනුව, නිව්සීලන්ත ආර්ථිකයට බලපාන ප්රධාන අභියෝග කිහිපයක් හඳුනාගෙන තිබේ:
- ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාව: පවතින දේශපාලන සහ ආර්ථික අර්බුද හමුවේ ආර්ථික වර්ධනය අඩාල වීමේ අවදානමක් පවතී.
- උද්ධමන පීඩනය: ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම, නිවාස පිරිවැය සහ විදුලි ගාස්තු ඉහළ යාම නිසා උද්ධමනය පාලනය කිරීම අපහසු වී ඇත.
- ණය බර: රජයේ වියදම් ඉහළ යාම සහ අයවැය අතිරික්තයක් කරා යාමට ගතවන කාලය ප්රමාද වීම නිසා ණය බර සහ ඒවායේ පොලී පිරිවැය ඉහළ ගොස් තිබේ.
2. මුදල් අමාත්යවරියගේ ප්රතිචාරය
මුදල් අමාත්ය නිකොලා විලිස් (Nicola Willis) මහත්මිය ප්රකාශ කළේ මෙය රජයට ලැබුණු තවත් බරපතල අනතුරු ඇඟවීමක් බවයි.
- ණය පොලී පිරිවැය: දැනට රජයේ ණය සඳහා ගෙවන පොලී පිරිවැය, පොලිසිය, ආරක්ෂක අංශ සහ අධිකරණ පද්ධතිය සඳහා වැය කරන සම්පූර්ණ මුදලටත් වඩා වැඩි බව ඇය පෙන්වා දුන්නාය.
- විනයගරුක වියදම්: “අපට දිගින් දිගටම ණය ගැනීමට හෝ හිතුමතේ වියදම් කිරීමට නොහැකියි. මූල්ය විනයක් පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්යයි,” යනුවෙන් ඇය අවධාරණය කළාය.
3. අනාගත අනතුර
මීට පෙර පසුගිය මාර්තු මාසයේදී Fitch ආයතනය ද මෙලෙසම නිව්සීලන්තයේ ආර්ථික දැක්ම පහත හෙළනු ලැබීය. ආර්ථික විශේෂඥයන් පවසන්නේ මෙය “කහ කාඩ්පතක්” වැනි බවයි. මූල්ය ස්ථාවරත්වය ඇති කිරීමට වහා පියවර නොගතහොත්, ඉදිරියේදී ‘AAA’ ශ්රේණිගත කිරීම පවා අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතින බව ඔවුහු පවසති.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
ණය ශ්රේණිගත කිරීමක් පහත වැටීම යනු රටකට ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළෙන් ණය ලබා ගැනීමේදී වැඩි පොලියක් ගෙවීමට සිදු වීමයි. මෙය අවසානයේ සාමාන්ය ජනතාවගේ ජීවන වියදම තවත් ඉහළ නැංවීමට හේතු වේ. පවතින රජයට සිය වියදම් සීමා කරමින් ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා දැඩි තීන්දුවලට එළඹීමට කාලය පැමිණ ඇත.
