සාම්ප්රදායික සංගණනයට තිත? දත්ත නොමැතිව නිව්සීලන්තයේ අනාගතය සැලසුම් කරන්නේ කෙසේද?
විශේෂ විග්රහය – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන් — 2026 අප්රේල් 23 — 1851 වසරේ සිට සෑම වසර පහකට වරක් නිවෙස් වෙත පැමිණ සිදුකළ ක්ෂේත්ර සංගණනය වෙනුවට, රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවල ඇති දත්ත භාවිතා කර සකසන නව ක්රමයක් සඳහා වන පනත් කෙටුම්පත් (Data and Statistics Amendment Bill) මේ වන විට පාර්ලිමේන්තුවේ සලකා බැලෙමින් පවතී.
1. අලුත් ක්රමය ක්රියාත්මක වන්නේ කෙසේද?
නව ක්රමය ප්රධාන කොටස් දෙකකින් සමන්විත වේ:
- පරිපාලන දත්ත (Administrative Data): සෞඛ්ය, අධ්යාපන සහ බදු වැනි රජයේ ආයතන සතු දත්ත එක් රැස් කිරීම.
- ගුණාංග සමීක්ෂණය (Attributes Survey): ජනගහනයෙන් 3% – 5% අතර ප්රමාණයක් පමණක් ආදර්ශක (Sample) ලෙස ගෙන සිදුකරන සමීක්ෂණයක් මගින් ඉතිරි තොරතුරු පිරවීම.
2. පවතින අවදානම් සහ අවාසි
සංඛ්යාලේඛන විශේෂඥයන් වන ස්ටීවන් හැස්ලට් සහ ජෝර්ජ් සීබර් පෙන්වා දෙන්නේ මෙමගින් තීරණාත්මක තොරතුරු රාශියක් අහිමි විය හැකි බවයි:
- සුළුතර කණ්ඩායම් පිළිබඳ දත්ත: සාම්ප්රදායික සංගණනයකදී ඉතා කුඩා ජනවාර්ගික හෝ ආගමික කණ්ඩායම් පිළිබඳව පවා නිවැරදි සංඛ්යා (Concrete numbers) ලබාගත හැක. උදාහරණයක් ලෙස, 2023 සංගණනයේදී මාඕරි ජනගහනය 892,200 (17.8%) ලෙසත්, ඉන්දියානු ජනගහනය 292,092 (5.9%) ලෙසත් නිවැරදිව හඳුනා ගැනුණි. නව ක්රමයේදී මෙවැනි කුඩා කණ්ඩායම් පිළිබඳ දත්ත අවිනිශ්චිත විය හැක.
- මැතිවරණ සීමා නිර්ණය: සාධාරණ මැතිවරණ කොට්ඨාස වෙන් කිරීම සඳහා නිවැරදි හිස් ගණන (Headcount) අත්යවශ්ය වේ. දත්ත අසම්පූර්ණ වීම මානව හිමිකම් ගැටලුවක් දක්වා දුරදිග යා හැක.
- සමාජ ආර්ථික දර්ශක (Deprivation Index): 1991 සිට නිව්සීලන්තයේ ප්රදේශ අනුව පහසුකම් බෙදා හැරීමට යොදාගත් ‘සමාජ ආර්ථික අගහිඟකම් දර්ශකය’ සකස් කිරීමට අවශ්ය දත්ත මෙම නව ක්රමයෙන් ලබාගත නොහැකි වනු ඇත.
3. “කෘතිම” දත්ත (Synthetic Values)
යම් පුද්ගලයෙකු හෝ ප්රදේශයක් පිළිබඳ දත්ත රජයේ ලිපිගොනුවල නොමැති විට, සංඛ්යාලේඛන ආකෘති (Models) මගින් “කෘතිම” අගයන් නිර්මාණය කිරීමට සිදුවේ. විශේෂඥයන් පවසන්නේ මේවා “සැබෑ දත්ත” නොවන බැවින් සෞඛ්ය හා අධ්යාපන සැලසුම් වැරදී යා හැකි බවයි.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
රජය පවසන්නේ සාම්ප්රදායික සංගණනය සඳහා වැයවන විශාල පිරිවැය (ඩොලර් මිලියන ගණනක වියදම) ඉතිරි කර ගැනීමට මෙම පියවර ගන්නා බවයි. එහෙත් වැරදි දත්ත මත පදනම්ව ගන්නා ආර්ථික තීරණ නිසා අනාගතයේදී සිදුවිය හැකි පාඩුව මීට වඩා දරුණු විය හැකිය. ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල පවතින පරිපූර්ණ “ජනගහන රෙජිස්ටර්” ක්රමයක් නිව්සීලන්තයට නොමැති පසුබිමක මෙවැනි තීරණයක් ගැනීම අවදානම් සහගතය.
