“යුද බිය හමුවේ තායිවානයෙන් පලායාමේ මාවත් සොයන වැසියෝ” – ආරක්ෂාව සහ අනාගතය වෙනුවෙන් විදේශ ගමන් බලපත්‍ර සොයන ‘සැලසුම් B’ මෙහෙයුම.

විශේෂ ජාත්‍යන්තර පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

තායිපේ, තායිවානය — 2026 අප්‍රේල් 05 — චීනයේ වර්ධනය වන මිලිටරි බලපෑම් හමුවේ තායිවානය සිය ආරක්ෂක වියදම් ඉහළ නංවමින් හමුදා ශක්තිය තර කිරීමට පියවර ගෙන ඇති පසුබිමක, එරට වැසියන් සැලකිය යුතු පිරිසක් යුද්ධයක් ඇති වුවහොත් රටින් බැහැර වීමට රහසිගත සැලසුම් සකස් කරමින් සිටිති. ‘අද හොංකොං – හෙට තායිවානය’ සහ ‘අද යුක්රේනය – හෙට තායිවානය’ වැනි මතවාද ජනතාව අතර පැතිර යාමත් සමඟ මෙම ප්‍රවණතාවය වර්ධනය වී තිබේ.

1. ධනය සහ පුරවැසිභාවය විවිධාංගීකරණය කිරීම

බොහෝ තායිවාන වැසියන් සිය වත්කම්වලින් කොටසක් විදේශීය බැංකු වෙත මාරු කිරීමට සහ ද්විතීයික පුරවැසිභාවය ලබා ගැනීමට උනන්දු වෙති.

• ජනප්‍රිය ගමනාන්ත: තුර්කිය, කාම්බෝජය, තායිලන්තය සහ මැලේසියාව වැනි රටවල දේපල මිලදී ගැනීමට සහ පුරවැසිභාවය ලබා ගැනීමට තායිවාන වැසියන් වැඩි වශයෙන් යොමු වී ඇත.
• ආයෝජන මගින් පුරවැසිභාවය: වනාටු (Vanuatu), ශාන්ත ලුසියා (St. Lucia) සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වැනි රටවල ආයෝජන මගින් ගමන් බලපත්‍ර ලබා ගැනීම ‘අවදානම බෙදා හැරීමේ’ (Risk Distribution) උපාය මාර්ගයක් ලෙස ඔවුන් භාවිතා කරයි.

2. සටන් කරනවාද? පලා යනවාද?

තායිවාන වැසියන් යුද්ධයක් හමුවේ දක්වන ප්‍රතිචාරය පිළිබඳව විවිධ මත පවතී.

• මහජන මතය: 2025 දී පවත්වන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව, තායිවාන වැසියන්ගෙන් 11% ක් යුද්ධයකදී රටින් පලා යන බව පවසා ඇති අතර, 20% ක් පමණක් හමුදාවට බැඳී සටන් කරන බව පවසා ඇත. 37% ක් පවසා ඇත්තේ “පවතින තත්ත්වයට අනුගත වන” (Go with the flow) බවයි.
• සිවිල් ආරක්ෂාව: රජය මගින් ප්‍රථමාධාර සහ අවි පුහුණුව ලබා දුන්නද, බොහෝ දෙනෙකුගේ විශ්වාසය වී ඇත්තේ ගුවන්තොටුපල බෝම්බ ප්‍රහාරවලට ලක්වුවහොත් රටින් පිටවීමට ඇති එකම මග බෝට්ටු මගින් මැලේසියාව වැනි රටවලට පලා යාම බවයි.

3. ජාත්‍යන්තර බලපෑම සහ අනාගතය

තායිවාන වැසියන්ගේ සටන් කිරීමේ කැමැත්ත අඩුවීම චීනයේ සහ ඇමරිකාවේ ප්‍රතිපත්තිවලට සෘජුවම බලපාන බව විශ්ලේෂකයෝ පවසති.

• ඇමරිකානු සහාය: ඇමරිකානු සෙනෙට් සභිකයින් තායිවානයට සහාය පළ කළද, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් චීන ප්‍රහාරයකදී හමුදා සහාය ලබා දෙන්නේද යන්න පිළිබඳව තවමත් නිශ්චිත ප්‍රකාශයක් කර නොමැත.
• ලෝක පර්යාය: මැදපෙරදිග පවතින ගැටුම් හමුවේ ඇමරිකාව කාර්යබහුල වීම නිසා, තනි බලවතෙකුට ලෝකය පාලනය කළ නොහැකි බවත් තමන්ගේ ආරක්ෂාව තමන්ම සලසා ගත යුතු බවත් තායිවාන වැසියන් විශ්වාස කිරීමට පටන් ගෙන ඇත.