“ඉරාන යුද්ධය නිමා කිරීමට ට්‍රම්ප්ගෙන් සති දෙකක කාලරාමුවක්” – ගිවිසුමක් ඇති වුවත් නැතත් අමෙරිකානු හමුදා ඉවත් කර ගන්නා බවට ප්‍රකාශයක්.

විශේෂ ලෝක පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වොෂින්ටන් ඩී.සී., අමෙරිකාව — 2026 අප්‍රේල් 01 — අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර පවතින දරුණු යුදමය ගැටුම් තවමත් නොවිසඳී පවතින පසුබිමක, ඉදිරි සති දෙකක කාලය ඇතුළත අමෙරිකානු හමුදා මෙහෙයුම් අවසන් කරන බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් (Donald Trump) ප්‍රකාශ කර තිබේ. ඉරානය සමඟ කිසියම් ගිවිසුමකට එළඹුණත් නැතත්, සැලසුම් කළ පරිදි හමුදාවන් ඉවත් කර ගන්නා බව ඔහු අවධාරණය කළේය.

1. වත්මන් යුද තත්ත්වය සහ ගෝලීය බලපෑම

පසුගිය පෙබරවාරි 28 වැනිදා ආරම්භ වූ මෙම යුද්ධය මේ වන විට පස්වන සතියටත් ක්‍රියාත්මක වේ.

• හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz): ඉරානය විසින් ලෝකයේ තෙල් ප්‍රවාහනයෙන් පහෙන් එකක් සිදුවන මෙම තීරණාත්මක මුහුදු මාර්ගය වසා දැමීම හේතුවෙන් ලොව පුරා ඉන්ධන මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත.
• බොරතෙල් මිල: බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 115 සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, මෙය නිව්සීලන්තය ඇතුළු බොහෝ රටවල පාරිභෝගිකයින්ට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර තිබේ.

2. ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ “ඉවත් වීමේ” සැලසුම

ධවල මන්දිරයේ පැවැති උත්සවයකදී අදහස් දක්වමින් ට්‍රම්ප් පැවසුවේ ඉරානය “ගල් යුගයට” ඇද දැමීමෙන් පසු සහ ඔවුන්ට න්‍යෂ්ටික අවියක් නිෂ්පාදනය කිරීමට නොහැකි බව තහවුරු වූ පසු අමෙරිකාව ඉවත් වන බවයි.

• මිත්‍ර රටවලට පණිවිඩයක්: ප්‍රංශය හෝ චීනය වැනි රටවලට ඉන්ධන අවශ්‍ය නම්, ඔවුන් විසින්ම හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියට ගොස් ඔවුන්ගේ නැව් ආරක්ෂා කර ගත යුතු බව ඔහු පැවසීය. “අමෙරිකාව තවදුරටත් අනෙක් රටවල නැව්වලට ආරක්ෂාව සැපයීමට බැඳී නැහැ,” යැයි ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.

[Image showing a split screen with President Donald Trump speaking at the Oval Office podium and a satellite view of the Strait of Hormuz blocked by naval vessels, symbolizing the geopolitical tension and the looming US withdrawal]

3. යුද්ධයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථාන

මෙම කෙටි කාලය තුළ යුද්ධයේ ගමන් මග තීරණය කළ ප්‍රධාන සිදුවීම් කිහිපයක් මෙසේයි:

• පෙබරවාරි 28: අමෙරිකාව සහ ඉශ්‍රායලය එක්ව ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් දැවැන්ත ගුවන් ප්‍රහාර මාලාවක් ආරම්භ කිරීම.
• මාර්තු මස මුල: ඉරානය විසින් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කරමින් ලෝක තෙල් සැපයුමට බාධා කිරීම.
• මාර්තු මැද: ඉරානය විසින් අරාබි මුහුදේ පවතින අමෙරිකානු යුද නැව් වෙත මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කිරීම.
• අප්‍රේල් 01 (අද): ඉරානය සමඟ පවතින සාකච්ඡා සාර්ථක වුවත් නැතත්, සති දෙකක් ඇතුළත යුද්ධය නිමා කරන බවට ට්‍රම්ප් කළ ප්‍රකාශය.