“අද ඉස්කෝලේ මොනවද කළේ?” කියා මින්පසු දරුවාගෙන් අහන්න එපා – දරුවන් සමඟ කතාබහ ඇරඹීමට උපදෙස් 6ක්!
විශේෂ පවුල් සහ සෞඛ්ය පුවත් විවරණය – දකුණු දිග දියත (Lions Roar Aotearoa)
වෙලින්ටන් (Wellington) — 2026 මාර්තු 27 — පාසල් දින නිම වී නිවසට එන දරුවාගෙන් දෙමාපියන් නිරන්තරයෙන් අසන “අද ඉස්කෝලේ මොනවද කළේ?” යන ප්රශ්නය දරුවන්ට දැඩි පීඩනයක් සහ වෙහෙසක් ගෙන දෙන බව නවසීලන්තයේ භාෂා සහ කථන විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙයි. වෙලින්ටන් හි වෙසෙන කථන චිකිත්සක ක්රිස්ටියන් රයිට් (Christian Wright) පවසන්නේ මෙම ප්රශ්නය දරුවෙකුට ඕනෑවට වඩා පුළුල් වැඩි බවයි.
1. ප්රශ්නය පීඩනයක් වන්නේ ඇයි?
දරුවෙකුට පැය හයක පමණ කාලයක් තුළ සිදු වූ දේවල් මතක් කර, ඒවා පිළිවෙළකට පෙළගස්වා, දෙමාපියන් කැමති කුමකටදැයි තෝරාගෙන විස්තර කිරීම ඉතා අපහසු කාර්යයකි.
- ප්රතිඵලය: මේ නිසා බොහෝ දරුවන් “හොඳයි” හෝ “වැඩක් කළේ නැහැ” වැනි කෙටි පිළිතුරකින් ප්රශ්නය මගහරියි.
- විසඳුම: ප්රශ්න ඇසීම වෙනුවට “ටෙනිස් තරඟයක්” මෙන් දෙපසට ගලා යන සැහැල්ලු කතාබහක් (Serve and Return) ඇති කර ගැනීම දරුවාගේ භාෂා සංවර්ධනයට සහ මතක ශක්තියට වඩාත් හිතකර වේ.
2. දරුවන් සමඟ කතාබහ ඇරඹීමට විශේෂඥයින් දෙන උපදෙස් 6ක්
නවසීලන්තයේ දරුවන් සමඟ සමීපව කටයුතු කරන ප්රවීණයන් කිහිපදෙනෙකු දරුවන් සමඟ කතාබහ ඇරඹීමට මෙම විකල්ප යෝජනා කරයි:
| ප්රවීණයා | ප්රධාන උපදෙස |
| ඩොනොවන් බික්ස්ලි (කතුවරයා) | බිම වාඩි වී දරුවාගේ මට්ටමට පැමිණෙන්න. ඔවුන් සමඟ චිත්ර අඳින්න හෝ සෙල්ලම් කරන්න. එවිට ඔවුන් ස්වභාවිකවම කතාබහට එක් වේ. |
| කේට් ලින්ලෙල් (වයස 17, බේබිසිටර්) | පොදු ප්රශ්න වෙනුවට නිශ්චිත දේවල් අසන්න. උදා: “අද ඔයාව හිනස්සපු දේ මොකක්ද?” හෝ “දිවා ආහාරය ගත්තේ කාත් එක්කද?” |
| ඇලී රැන්සන් (ළමා මධ්යස්ථාන කළමනාකරු) | දරුවා කරන දෙයක් ගැන අගය කරමින් කතාව අරඹන්න. පිළිතුරක් දීමට පෙර අවම වශයෙන් තත්පර 10ක්වත් දරුවාට කාලය දෙන්න. |
| ඩේනා ගැලොවේ (Parenting Place) | කතා කිරීමට පෙර දරුවාට යමක් අනුභව කිරීමට දී කුසගින්න නිවන්න. මෝටර් රථයේ යන විට හෝ සෙල්ලම් කරන අතරතුර කතාබහ අරඹන්න. |
| ලියෝ රිකර්බි (වයස 13, ලොකු සහෝදරයෙක්) | එදින පාසලේ විශේෂ දෙයක් සිදු වූයේ නම් (උදා: රැස්වීමක්) ඒ ගැන අසන්න. “අද රැස්වීමේදී මොකද වුණේ? කාටහරි තෑග්ගක් ලැබුණද?” |
| බ්රිටනි ජොබ්ලින් (ගුරුවරිය) | දරුවා ආස කරන සෙල්ලම් බඩුවක් හෝ කාටූන් චරිතයක් ගැන අසමින් කතාව අරඹන්න. |
3. දරුවාගේ මානසික මට්ටම තේරුම් ගන්න
වැඩිහිටියන් මෙන්ම දරුවන් ද දවස අවසානයේ කුසගින්නෙන්, කෝපයෙන්, පාලුවෙන් හෝ වෙහෙසින් (HALT – Hungry, Angry, Lonely, Tired) සිටිය හැකිය. එවැනි අවස්ථාවක ප්රශ්න කිරීමෙන් ඔවුන් තවත් පීඩාවට පත් වේ. ප්රථමයෙන් ඔවුන්ගේ කුස පුරවා, සන්සුන් වූ පසු සැහැල්ලු කතාබහකට යොමු වීම වඩාත් සාර්ථක බව මෙම විශේෂඥයෝ අවධාරණය කරති.
