ඕක්ලන්ඩ් වරාය පාලමේ ගාස්තුව ගැන යටිතල පහසුකම් කොමිසමෙන් පැහැදිලි කිරීමක්: ඩොලර් 9ක ගාස්තුව හුදෙක් උපකල්පනයක් පමණයි

විශේෂ දේශපාලන සහ යටිතල පහසුකම් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 18 — ඕක්ලන්ඩ් වරාය පාලම භාවිතා කරන්නන්ගෙන් ගාස්තුවක් අය කිරීම සම්බන්ධයෙන් පළ වූ වාර්තා පිළිබඳව නවසීලන්ත යටිතල පහසුකම් කොමිසම අද සිය ස්ථාවරය පැහැදිලි කළේය. නව වරාය හරස් මාර්ගයක් ඉදිකිරීම සඳහා අවශ්‍ය බිලියන සංඛ්‍යාත අරමුදල් සපයා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව රජය අවධානය යොමු කරමින් සිටින මොහොතක මෙම පැහැදිලි කිරීම සිදු විය.

1. ඩොලර් 9ක ගාස්තුව සහ බිලියන 9ක ආදායම

පසුගිය අඟහරුවාදා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ජාතික යටිතල පහසුකම් සැලැස්ම (National Infrastructure Plan) තුළ කොමිසම පෙන්වා දුන්නේ:

• යෝජනාව: පවතින පාලම සහ අලුතින් ඉදිකිරීමට යෝජිත මාවත යන දෙක සඳහාම ඩොලර් 9ක ගාස්තුවක් අය කළහොත් ඩොලර් බිලියන 7 සිට 9 දක්වා ආදායමක් උපයා ගත හැකි බවයි.
• අරමුණ: නව වරාය හරස් මාර්ගය ඉදිකිරීම සඳහා වැය වන දැවැන්ත පිරිවැය පියවා ගැනීම සඳහා මෙම මුදල් යොදා ගත හැකි බව ඔවුන් පෙන්වා දුන්නේය.

2. “නිශ්චිත නිර්දේශයක් නොවේ” – කොමිසමේ සභාපති

යටිතල පහසුකම් කොමිසමේ සභාපති ජෙෆ් කූපර් (Geoff Cooper) පවසන්නේ ඩොලර් 9ක ගාස්තුව යනු හුදෙක් උදාහරණයක් ලෙස ඉදිරිපත් කළ විශ්ලේෂණයක් මිස රජයට කළ නිශ්චිත නිර්දේශයක් නොවන බවයි.

• විකල්ප මාර්ග: ගාස්තු අය කිරීමට අමතරව ‘ඉලක්කගත බදු’ (Targeted levies) හෝ වෙනත් ගාස්තු ක්‍රම පිළිබඳව ද විමර්ශනය කළ යුතු බව ඔහු පවසයි.
• පරිශීලක දායකත්වය: නවසීලන්තය දැනටමත් ප්‍රවාහන අංශයට විශාල මුදලක් ආයෝජනය කරන බැවින්, මෙවැනි මහා පරිමාණ ව්‍යාපෘති සඳහා මාර්ගය භාවිතා කරන්නන්ගෙන් සෘජු දායකත්වයක් ලබා ගැනීම අවශ්‍ය විය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

3. රජයේ ස්ථාවරය: “තවමත් තීරණයක් ගෙන නැත”

ප්‍රවාහන අමාත්‍ය ක්‍රිස් බිෂොප් (Chris Bishop) මහතා අවධාරණය කළේ මෙය රටක් ලෙස ගත යුතු “විශාල තීරණයක්” බවත්, රජය තවමත් කිසිදු නිශ්චිත තීරණයකට එළඹ නොමැති බවත්ය.

• මුදල් ඇමතිනියගේ අදහස: මුදල් අමාත්‍ය නිකොලා විලිස් (Nicola Willis) මහත්මිය ප්‍රකාශ කළේ ඩොලර් 9ක පාලම් ගාස්තුව යනු “සම්පූර්ණයෙන්ම උපකල්පිත තත්ත්වයක්” (Hypothetical scenario) පමණක් බවයි.