ඇමරිකා – චීන බල අරගලය මැද නවසීලන්තය හුදකලා වී ඇතත්, තර්ජනවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂා වී නැත

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 08 — චීනය සහ ඇමරිකාව ලෝකයේ ප්‍රධානම මහා බලවතා වීමේ අරමුණින් තරඟ වදිමින් සිටින පසුබිමක, නවසීලන්තය ඉතා සංවේදී මාවතක ගමන් කරමින් සිටින බව ‘The Detail’ පොඩ්කාස්ට් වැඩසටහන පෙන්වා දෙයි. ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ක්‍රියාකලාපය හේතුවෙන් ලෝකයේ මතුවී ඇති අවුල් සහගත තත්ත්වය චීනයට වාසියක් වී ඇති බව චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය පිළිබඳ විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

1. චීනයේ උපායමාර්ගික පීඩනය සහ නවසීලන්තයේ ස්ථාවරය

• බීජිං ප්‍රචාරකයන්ට ලැබුණු වරප්‍රසාදයක්: නිව් යෝර්ක් හි ආසියානු සමාජයේ (Asia Society) එක්සත් ජනපද-චීන සබඳතා මධ්‍යස්ථානයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙකු වන සැම් චෙට්වින් ජෝර්ජ් (Sam Chetwin George) පවසන පරිදි, ට්‍රම්ප්ගේ ක්‍රියාකාරකම් චීනයට නවසීලන්තයේ ක්‍රියාකාරකම්වලට බලපෑම් කිරීමට කදිම අවස්ථාවක් ලබා දී ඇත.
• නවසීලන්ත විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ වෙනස්වීම්: නවසීලන්තය සාම්ප්‍රදායික ඇමරිකානු මූලිකත්වයෙන් යුත් ආරක්ෂක රාමුවක් වෙත නැඹුරු වීමත් සමඟ, පසුගිය වසර කිහිපය තුළ චීනය නවසීලන්තය කෙරෙහි දැඩි ලෙස විවේචනාත්මක ප්‍රකාශ නිකුත් කර තිබේ.
• චීනය විසින් ගත් ක්‍රියාමාර්ග: උතුරු කොරියානු සම්බාධක නිරීක්ෂණ මෙහෙයුමකට නවසීලන්තය සහභාගී වීම චීනය දැඩි ලෙස විවේචනය කළ අතර, තායිවානයේ සංචාරය කළ නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් හතර දෙනෙකුට සංචාරක තහංචි පැනවීය. මීට අමතරව, පසුගිය වසරේ චීන නාවික හමුදාව ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය අතර ටැස්මන් මුහුදේ සජීවී කාලතුවක්කු අභ්‍යාස සිදු කළ අතර, පසුගිය මස බීජිං රජය න්‍යෂ්ටික අවි රැගෙන යා හැකි මිසයිලයක් දකුණු පැසිෆික් කලාපයට අත්හදා බලන ලදී.

2. ගෝලීය ප්‍රතිරූපය සහ නවසීලන්ත ජනමතය

• ස්ථාවරත්වයේ සංකේතයක් ලෙස චීනය පෙන්වීම: චීන නායක ෂී ජින්පිං අනපේක්ෂිත ට්‍රම්ප්ට එරෙහිව ස්ථාවර විකල්පයක් ලෙස තමන්ව පෙන්වීමට උත්සාහ කරයි.
• ආසියානු පදනමේ සමීක්ෂණය: ආසියානු නවසීලන්ත පදනම (Asia NZ Foundation) විසින් සිදු කරන ලද මෑත කාලීන සමීක්ෂණයකින් හෙළි වී ඇත්තේ, දශකයකට පසු ප්‍රථම වතාවට නවසීලන්ත ජනතාව ඇමරිකාවට වඩා චීනය මිතුරෙකු ලෙස දැකීමට වැඩි නැඹුරුතාවක් දක්වන බවයි. ලෝකයේ රටවල් 36 ක කරන ලද ‘Pew Research’ සමීක්ෂණයකින්ද සමාන ප්‍රවණතා වාර්තා විය.
• රුසියානු යුද්ධයට සහය: චීනය සෘජු යුධමය ක්‍රියාමාර්ගවලින් වැළකී, ව්ලැඩිමීර් පුටින්ගේ යුක්‍රේන යුද්ධයට ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස සහයෝගය ලබා දෙමින් ලෝක බලපෑම රඳවා ගැනීමට කටයුතු කරන බව විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.